Οθωμανοί και Εκκλησία...

 

 

Η επίσημη εκκλησία προσπαθεί συστηματικά και με κάθε τρόπο να αποκρύψει και συσκοτίσει τον πραγματικό της ρόλο την εποχή της οθωμανικής κατάκτησης. Προσπαθεί να παρουσιάσει τον εαυτό της λίγο ως πολύ "θύμα" του τουρκικού ζυγού και να μας πείσει πως "έκανε αντίσταση". Φυσικά, η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική.

Οι Οθωμανοί δεν ήταν καθόλου τόσο μπουταλάδες όσο κάποιοι θέλουν να μας τους παρουσιάσουν. Γνώριζαν εξ αρχής πως για να εξασφαλίσουν τη μεγαλύτερη δυνατή εκμετάλλευση των κατακτημένων περιοχών έπρεπε να εξασφαλίσουν τη συνέχεια του ρωμαϊκού κράτους, θέτοντας τους θεσμούς και την άρχουσα ελίτ στην υπηρεσία τους. Και η χριστιανική εκκλησία ήταν ο ιδανικός μηχανισμός όχι μόνο καταστολής των υποταγμένων Ρωμιών αλλά και ένας ήδη καλά οργανωμένος και καλοκουρδισμένος φορολογικός και εξουσιαστικός μηχανισμός.

Έτσι, οι Οθωμανοί ενέταξαν την εκκλησία στις επίσημες δομές του κράτους τους. Ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως δεν ήταν απλά ο θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης των Ρωμιών, αλλά και ένας υψηλός αξιωματούχος του οθωμανικού κράτους. Λίγο κάτω απ' τον πρωθυπουργό-βαζύρι!

Τα προνόμια που οι Οθωμανοί έδωσαν στην εκκλησία απέβλεπαν ακριβώς στην ομαλή ενσωμάτωσή της στις επιδιώξεις του πολυπολιτισμικού και πολυθρησκευτικού κράτους τους. Και φυσικά δεν δόθηκαν χωρίς ισχυρά ανταλλάγματα. Έτσι, η Εκκλησία ανέλαβε, εκτός απ' το να διοικεί, δικάζει και φορολογεί τους πιστούς της, δύο πολύ σημαντικά καθήκοντα: α) να κρατάει υποταγμένους και νομιμόφρονες τους πιστούς της και β) να καλλιεργεί με ένταση τον αντι-παπισμό ώστε να μην υπάρχουν περιθώρια επέμβασης των χριστιανών της Δύσης στα εσωτερικά του κράτους. Εννοείται πως κάθε αποτυχία των ηγετών της εκκλησίας συνεπαγόταν αυστηρότατες ποινές, ίδιες με τις αντίστοιχες των άλλων οθωμανών αξιωματούχων (καθαίρεση, εξορία, αποκεφαλισμός κ.λπ.).

Κατά κανόνα οι οθωμανικές αρχές σεβάστηκαν τη χριστιανική θρησκεία και πίστη. Παρά τα εκκλησιαστικά ψεύδη, δεν υπήρξαν βίαιοι εξισλαμισμοί. Αντιθέτως, η κεντρική εξουσία συχνά επενέβαινε για να αποτρέψει εκούσιους μαζικούς εξισλαμισμούς πληθυσμών. Οι χριστιανοί υπήκοοι ήταν αναγκαίοι για το κράτος, για φορολογικούς και πολλούς ακόμα λόγους.

Κάπως έτσι η εκκλησία μετατράπηκε σε κράτιος εν κράτει. Απέκτησε τεράστια οικονομική δύναμη και πολιτική επιρροή. Μετατράπηκε σε "εθναρχία των Ρωμιών", επεμβαίνοντας σε κάθε πτυχή ακόκα και της προσωπικής τους ζωής. Ο ανώτερος κλήρος αποφάσιζε ακόμα και ποια θρησκευτικά βιβλία θα διαβάζουν οι πιστοί. Όχι την Αγία Γραφή, που με τα αινιγματικά της χωρία δημιουργούσε παρεξηγήσεις, αλλά μόνο τους Ψαλμούς και τα Συναξάρια. Με άλλα λόγια, πούλα παραμύθι στο λαό!

Παράλληλα η προπαγάνδα της Εκκλησίας συνδέει την οθωμανική κυριαρχία με τη θεία τάξη. Προβάλει το ιδανικό της παθητικότητας και υποταγής. Άλλωστε η σωτηρία θα δοθεί στην "άλλη ζωή". Κι αν κάποιοι τολμούσαν να επαναστατήσουν, χαρακτηρίζονταν στοιχεία κακοποιά, αντίθεα, αχάριστα στην τροφό και αήττητη βασιλεία του Σουλτάνου. Και, εννοείται, έπεφτε πάνω στα κεφάλια τους βαρύς ο πέλεκυς του "μεγάλου αφορισμού"!

Ερμηνεία λόγων Ιησού (Ζ' - Η δύναμη της πίστης)

Στο κατά Ματθαίον ευαγγέλιο (ια, 24) υπάρχει μια χαρακτηριστική φράση που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη. Λέει ο Ιησούς: "Επειδή η πίστη έχει τόση δύναμη, γι' αυτό σας λέω πως όσα ζητήσετε στην προσευχή σας να πιστεύετε πως θα τα λάβετε και θα σας γίνουν"!

Το χωρίο αυτό μου πρκάλεσε αρχικά μεγάλη εντύπωση. Γιατί περιγράφει πολύ χαρακτηριστικά τη δύναμη μιας πίστης κάπως γενικής και αόριστης. Δεν λέει "η πίστη στα λόγια μου", ή "η πίστη στον ουράνιο Πατέρα". Λέει μόνο "η πίστη". Τελεία και παύλα!

Το βαθύτερο περιεχόμενο της φράσης αυτής μπόρεσα να το ξεκλειδώσω πολύ αργότερα στη ζωή μου, μελετώντας θρησκειολογία (αυτή που αποφεύγουν σαν ο διάολος το λιβάνι οι εκπρόσωποι της Εκκλησίας) και ειδικότερα τη μεγάλη παράδοση των ανατολικών θρησκειών, παρακλάδι των οποίων είναι και ο χριστιανισμός.

Έχουμε, λοιπόν, και λέμε: ακούσατε ποτέ για τον "νόμο της έλξης"? Είναι μια φιλοσοφικο-θρησκευτική πεποίθηση που τη συαντάμε με διάφορες ονομασίες και παραλλαγές. Σε αυτόν τον νόμο υπάγεται, π.χ., και η γνωστή φράση του Κοέλο πως "αν θες κάτι πάρα πολύ, όλο το σύμπαν θα συνωμοτήσει για να το πραγματοποιήσεις".

Συνοπτικά, ο νόμος αυτός περιλαμβάνει τα εξής βήματα, που ταιριάζουν απόλυτα και με τη διδασκαλία του Ιησού:

α) Αρχικά ξεκαθαρίστε τι ακριβώς θέλετε. Πρέπει να είστε συγκεκριμένοι και σαφείς. Αν στείλετε στο Σύμπαν συγκεχυμένα μηνύματα, θα λάβετε και ανάλογα αποτελέσματα.

β) Το δεύτερο βήμα είναι να το ζητήσετε. Δεν έχει τόσο σημασία με ποιον τρόπο. Μπορείτε να το φωνάξετε σε ένα δάσος, να το γράψετε σε ένα χαρτί, να το ψυθιρίσετε στον διαλογισμό ή στην προσευχή σας. Ζητήστε και θα λάβετε, δεν είπε κι ο Ιησούς?

γ) Το τρίτο βήμα είναι να πιστέψετε πέρα από κάθε αμφιβολία και αμφισβήτηση πως αυτό που ζητήσατε θα γίνει. Η πίστη μέχρι και βουνά μετακινεί, έτσι δεν είπε κι ο Ιησούς?

δ) Το τέταρτο και τελευταίο βήμα, στο οποίο δεν εστίασε ιδιαίτερα ο χριστιανισμός, είναι να πιστέψετε πως ό,τι ζητήσατε έχει έρθει ήδη στη ζωή σας. Να αισθάνεστε, π.χ., ήδη πλούσιοι, με μια υπέροχη δουλειά, μια τέλεια σύζυγο κ.λπ. Πρόκειται για το υπέρτατο στάδιο της πίστης. Στην ουσία είναι ένα αυτοπαραμύθιασμα που όμως μπορεί να λειτουργήσει στα πλαίσια της αυθυποβολής.

Πετάει ο γάιδαρος? Πετάει!

Και ποιος δεν ξέρει το μοναστικό τάγμα των Ιησουιτών της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας? Για μας, τους "ανατολικούς", η λέξη Ιησουίτης είναι συνώνυμο της θρησκευτικής υποκρισίας...

Ο ιδρυτής του τάγματος, ο Ιγνάτιος Λοϊόλα, είχε πει το περιβόητο... "για να μείνουμε πάντα κοντά στην αλήθεια και να μην εξαπατηθούμε σε τίποτα πρέπει να έχουμε ως σταθερή αρχή πως ακόμη κι αν κάτι το βλέπουμε ως άσπρο, να δεχόμαστε πως είναι μαύρο αν έτσι αποφασίσει η ηγεσία της Εκκλησίας"!

Οι Ιησουίτες μοναχοί, τη μέρα που γίνονται μέλη του τάγματος, εκτός απ' τον καθιερωμένο μοναστικό όρκο για ακτημοσύνη, αγνότητα και υπακοή, δεσμεύονται και υπόσχονται ακράδαντη υποταγή στον Πάπα. Προτιμούν να πάνε στην κόλαση μαζί με τον Πάπα, παρά να σωθούν χωρίς αυτόν...

Αλλά είπαμε... η ιησουίτικη υποκρισία δεν συγκρίνεται με καμία. Η υποταγή στον Πάπα ισχύει μόνο εφόσον τα συμφέροντα του τάγματος δεν επιβάλλουν το αντίθετο. 

Έτσι, π.χ., το 1773 μ.Χ. ο πάπας κλήμης ΙΔ' διέταξε τη διάλυση του τάγματος των ιησιυιτών, προφανώς γιατί δεν  μπορούσε να το ελέγξει απόλυτα. Και τι έκαναν οι φίλτατοι Ιησουίτες? Αντί να αποδεχθούν την παπική απόφση και να διαλυθούν, αυτοί κατέφυγαν στην Πρωσσία και Ρωσία όπου ο Πάπας δεν μπορούσε να επιβάλλει τις αποφάσεις του με τη δύναμη των όπλων. 

Κι έμειναν εκεί οργανωμένοι και συνεχώς ενδυναμούμενοι μέχρι το 1814 που με τις μηχανορραφίες τους κατόρθωσαν να πείσουν τον Πάπα Πίο Ζ' να ανακαλέσει το προηγούμενο διαλυτικό διάταγμα...

Ποιοι και γιατί ήθελαν να τουρκέψει η Πόλη?

Πολλοί που δεν το έχουν πολυψάξει, σκανδαλίζονται όταν διαβάζουν πως μια μεγάλη μερίδα των Βυζαντινών, ίσως και η πλειοψηφία, προτιμούσαν να δουν στην Πόλη τούρκικο φακιόλι παρά παπική τιάρα. Πρέπει όμως να πούμε μερικά πράγματα για την εποχή εκείνη για να καταλάβουμε καλύτερα τα γεονότα.

Η βυζαντινο-ρωμαϊκή κοινωνία ήταν ανέκαθεν διχασμένη. Για διάφορες αιτίες και με απίστευτες προφάσεις ή αφορμές. Η τελευταία μεγάλη διαχωριστική γραμμή ήταν μεταξύ "φιλενωτικών" και "ανθενωτικών". Η διαμάχη τους κορυφωνόταν όσο η αυτοκρατορία αποδυναμώνονταν και η οθωμανική σκιά έπεφτε με ορμή πάνω απ' την Πόλη.

Η Παλαιολόγεια δυναστεία ήταν ηγέτιδα του φιλενωτικού πνεύματος. Γύρω από αυτή είχε συσπειρωθεί η ανώτερη κοινωνική τάξη και η διανόηση της εποχής. 

Γι' αυτούς εκείνο που προείχε ήταν η διάσωση του κράτους, άρα της εξουσίας και των προνομίων τους. Η μόνη ελπίδα να το πετύχουν ήταν να εξασφαλίσουν κυρίως τη στρατιωτική βοήθεια των δυτικών, που ήταν η μόνη ικανή να αναχετίσει την οθωμανική επέλεση. 

Αλλά τίποτα δεν είναι δωρεάν σε τούτη τη ζωή. Η παπική Δύση απαιτούσε ως αντάλλαγμα τη λεγόμενη Ένωση των Εκκλησιών, που στην πράξη σήμαινε υποταγή της ανατολικής Εκκλησίας στον Πάπα.

Στην αντίπερα όχθη βρίσκονταν όλα εκείνα τα καθυστερημένα στρώματα, που ζούσαν μέσα στη δυσιδαιμονία και στην αμορφωσιά, στη φτώχεια και στην αφάνεια. Όλοι αυτοί δεν είχαν τίποτα να χάσουν από την οθωμανική κυριαρχία. Αντίθετα είχαν να κερδίσουν. 

Κατ' αρχήν θα απολάμβαναν τον αφανισμό της μισητής σε αυτούς βυζαντινής αριστοκρατίας. Αφετέρου θεωρούσαν εξασφαλισμένο τον σεβασμό στη θρησκεία τους και μια σειρά από φοροαπαλλαγές που παραδοσιακά οι οθωμανοί πρόσφεραν στα κατεκτημένα βυζαντινά εδάφη. Δεν ήταν και λίγα αυτά...

Ο συνασπισμός των ανθενωτικών, που αποκήρυσσε κάθε ιδέα ένωσης με τους παπικούς, είχαν ως επικεφαλής φανατικούς καλόγερους και ορισμένους τοπικούς επισκόπους. Στις τάξεις τους είχε παρεισφρύσει και μεγάλος αριθμός εγκληματικών στοιχείων που επιδίδονταν σε απίστευτες βιαιότητες εις βάρος των ενωτικών.

Οι ανθενωτικοί δεν έδιναν δεκάρα για την επιβίωση του κράτους. Άλλωστε και το κράτος δεν έδινε δεκάρα γι' αυτούς. Ο ανθενωτισμός ήταν ένα ευρύτερο αντιστασιακό κίνημα των περιθωριοποιημένων κοινωνικών στρωμάτων που για άλλη μια φορά βρήκε ένα θρησκευτικό άλλοθι για να εδηλώσει το δυναμισμό του. 

Το ίδιο είχε συμβεί παλιότερα με τους αδικημένους πολίτες των ανατολικών επαρχειών που από αντίδραση υιοθέτησαν τον μονοφυσιτισμό και ουσιαστικά ευνόησαν την αραβική κατάκτηση των περιοχών τους.

"Απόγονοι" των ανθενωτικών μπορούν να θεωρηθούν οι παλαιοημερολογίτες του 20ού αιώνα που με όχημα ένα ψευτο-θρησκευτικό ζήτημα ουσιαστικά έδωσαν μάχη οπισθοφυλακής για να διασώσουν τον παραδοσιακό και ξεπερασμένο τρόπο ζωής που ήρθε να σαρώσει ο βενιζελισμός...

Ένας Αυτοκράτορας ... καλογεροφονιάς!

Στην περίοδο της λεγόμενης "Εικονομαχίας" θα αναφερθούμε πολλές φορές στο μέλλον. Αλλά σήμερα θα πούμε δυο λόγια για τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Ε΄, τον εικονομάχο, που περίπου στα μέσα του 8ου αιώνα διέπρεψε με τις αγριότητες και τα εγκλήματά του.

Δεν ήταν και τόσο δύσκολο να αντιληφθεί τη μεγάλη εξουσία και περιουσία που είχαν συγκεντρώσει στα χέρια τους οι μοναχοί. Γι’ αυτό και τους στοχοποίησε ως κατ’ εξοχήν εχθρούς της πολιτικής του. 

Ο ίδιος απέφευγε να χρησιμοποιεί τον όρο "μοναχοί", και προτιμούσε το ... "αυτοί οι ολέθριοι"! Και για να εξαφανίσει από προσώπου γης τη γενιά τους καθιέρωσε την ποινή του θανάτου σε κάθε ηγούμενο που θα τολμούσε να δεχθεί νέο δόκιμο μοναχό!

Ο Κωνσταντίνος υποχρέωσε όλους τους υπηκόους του να ορκιστούν πως θα πάψουν να τιμούν τις εικόνες. Όσοι δεν συμμορφώθηκαν δεν είχαν καλή τύχη. Σύμφωνα με τις πηγές έναν μοναχό τον έραψαν σε σακί και το πέταξαν στη θάλασσα. Οι φυλακές γέμησαν. Μόνο στη φυλακή του Πραιτορίου κρατούνταν 342 μοναχοί, οι περισσότεροι ακρωτηριασμένοι. Σειρές ολόκληρες μοναχώς σύρονταν στον Ιππόδρομο για να υποστούν τον δημόσιο διασυρμό.

Στις επαρχείες οι τοπικοί διοικητές συνήθως έδειχναν υπερβάλλοντα ζήλο. Στη Λυδία ο τοπικός στρατιωτικός έπαρχος, αφού λεηλάτησε τα μοναστήρια, συγκέντρωσε στην πλατεία της Εφέσου μοναχούς και μοναχές και τους ζήτησε να επιλέξουν ανάμεσα στην τύφλωση και στο γάμο.

Τώρα, τι να πρωτοθαυμάσει κανείς; Τον "πολιτισμό" των βυζαντινών αυτοκρατόρων; Ή, μήπως, την "ανοιχτόμυαλη" Ορθοδοξία; Που όταν επικράτησε η εικονολατρική παράταξη όρισε την επαναφορά της λατρείας των εικόνων ως "εορτή της Ορθοδοξίας". 

Δηλαδή ορθοδοξία είναι η ειδωλολατρία;

Ερμηνεία λόγων Ιησού (Η' - Ήταν ο Πέτρος αρχηγός των Αποστόλων?)

Όπως σίγουρα ξέρετε, οι αξιώσεις του επισκόπου Ρώμης, δηλαδή του Πάπα, να κυβερνάει τη χριστιανοσύνη βασίζεται θεωρητικά στο λεγόμενο "Πρωτείο του Πέτρου". Που υποτίθεται πως ήταν ο πρώτος Πάπας της Ρώμης, και έκτοτε η εξουσία του περνάει στους διαδόχους του...

Η πλάκα είναι πως ο Πέτρος δεν υπήρξε ποτέ επίσκοπος Ρώμης. Και επιπλέον είναι αμφίβολο κι αν πέρασε ποτέ απ' τη Ρώμη. Δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη ιστορική μαρτυρία. 

Μόνο η χριστιανική παράδοση έχει διασώσει την πληροφορία πως ο Πέτρος θανατώθηκε στη Ρώμη επί Νέρωνα. Αν αυτό ισχύει, μάλλον ο Πέτρος οδηγήθηκε στη Ρώμη αποκλειστικά για να ανακριθεί, δικαστεί και εκτελεστεί ως συνωμότης. Κι όχι ως επίσκοπος...

Τρία είναι τα επίμαχα ευαγγελικά χωρία που κατά τους παπικούς θεμελιώνουν το Πρωτείο του Πέτρου. Δηλαδή την υπεροχή του έναντι των λοιπών Αποστόλων. 

Στο ένα (Λουκάς κβ', 32) ο Ιησούς λέει στον Πέτρο πως παρακάλεσε τον Πατέρα ειδικά γι' αυτόν να μην χάσει ποτέ την πίστη του και του ζητά να γίνει στο μέλλον υπόδειγμα πίστεως και μετανοίας στους αδελφούς ώστε αυτοί να στηρίζονται και να παρηγορούνται απ' τα λόγια και το παράδειγμά του.

Στο δεύτερο ο Ιησούς ρωτάει τρεις φορές τον Πέτρο αν τον αγαπά περισσότερο απ' τους άλλους μαθητές. Κι αφού εκείνος το επιβεβαιώνει αντίστοιχες φορές, ο Ιησούς του λέει "βόσκε τα αρνία μου, ποίμανε τα πρόβατά μου".

Το τρίτο και σημαντικότερο το σώζει μόνο (το τονίζω αυτό) ο Ματθαίος (κεφ. 16, 15-17). Εκεί ο Πέτρος κάνει μια ομολογία πίστεως που δεν είναι και τόσο "ορθόδοξη". Λέει μόνο πως ο Ιησούς είναι ο Μεσσίας, ο υιός του θεού του ζώντος! Δηλαδή δεν τον αποκαλεί σε καμία περίπτωση "θεό"! Τέλος πάντων, ο Ιησούς επιβραβεύει τη συγκεκριμένη ομολογία και δείχνοντας ενθουσιασμό αποκαλεί τον Σίμωνα "Πέτρο" και δηλώνει πως πάνω σ' αυτή την πέτρα θα οικοδομηθεί η αήττητη εκκλησία.

Κατά τη γνώμη μου το νόημα των λόγων του Ιησού δεν ήταν πως θεμέλιο της εκκλησίας θα γίνει το πρόσωπο του Πέτρου αλλά μόνο η συγκεκριμένη ομολογία πίστεως που έκανε. Αν πρέπει να θεωρήσουμε κάποιο πρόσωπο σαν θεμέλιο της Εκκλησίας, αυτό θα είναι μόνο ο Ιησούς και κανένας απ' τους μαθητές ή τους διαδόχους τους. 

Στους πρώτους τρεις αιώνες του χριστιανισμού κανείς δεν διανοήθηκε να ισχυριστεί πως ο Πέτρος ήταν ηγέτης και αρχηγός των Αποστόλων ή όλης της Εκκλησίας. Ακόμα και στην πρώτη χριστιανική κοινότητα της Ιερουσαλήμ ο Πέτρος ερχόταν δεύτερος στην άτυπη ιεραρχία, μετά τον Ιάκωβο τον αδελφό του Ιησού. 

Κι όταν συγκρόυστηκε με τον Παύλο, και συγκλήθηκε Αποστολική Σύνοδος μέσα στην "έδρα" του, δηλαδή την Ιερουσαλήμ, ηττήθηκε ολοκληρωτικά απ' τον Παύλο και έφαγε χώμα που λένε...

Βέβαια, για να μην αδικούμε και τον καημένο τον Πέτρο ποτέ δεν διεκδίκησε ούτε διανοήθηκε να προβάλλει κανένα είδους πρωτείου...

Πόσο "αλάθητοι" ήταν οι Πάπες?

Στη σημερινή εποχή τα δόγματα και οι βαρύγδουπες εμφανίσεις των θρησκευτικών ηγετών δεν ασκούν πλέον κανένα είδος ιερού δέους. Ούτε προκαλούν τη σκληρή πολεμική του παρελθόντος απ' τους φιλελεύθερους και αριστερούς κύκλους. 

Απλά ο κόσμος τα προσπερνά με αδιαφορία. Κι αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι η μεγαλύτερη ήττα κάθε ιδεοληψίας...

Οπότε τώρα μπορούμε να κάνουμε έναν πιο ψύχραιμο απολογισμό της δυτικής παποσύνης. Που επί αιώνες τόσο αυτάρεσκα προέβαλλε το "αλάθητό της". Από πού να ξεκινήσει κανείς...

Ας κάνουμε αρχή απ' τον υποτιθέμενο κορυφαίο μαθητή του Ιησού, που οι Πάπες θεωρούν πρώτο επίσκοπο Ρώμης. Τον Σίμωνα Πέτρο. Αυτός δεν ήταν που αρνήθηκε τον Ιησού? Και αυτόν δεν αποκάλεσε ο Ιησούς σε κάποια άσχετη στιγμή "σατανά"? Και αυτού οι απόψεις δεν αποδοκιμάστηκαν απ' την Αποστολική Σύνοδο της Ιερουσαλήμ?

Μελετώντας την εκκλησιαστική ιστορία βλέπουμε πολλούς Πάπες-μπουμπούκια.

Όπως, ας πούμε, τον Μάρκελλο που στο διωγμό του Διοκλητιανού, για να σώσει τη ζωή και την ιδιοκτησία του, επέστρεψε στην εθνική θρησκεία θυσιάζοντας στο βωμό της Αφροδίτης.

Ο Πάπας Λιβέριος διώχθηκε και εξορίστηκε απ' τους Αρειανούς. Αλλά νοσταλγόντας την ένδοξη και πολυτελή ζωή της ρωμαϊκής έδρας, υπέγραψε το Σύμβολο Πίστεως των Αρειανών και αναθεμάτησε τον ορθόδοξο άγιο Αθανάσιο!

Μισητός εχθρός του Αθανασίου ήταν και ο Πάπας Φήλιξ Β'. Αυτόν κατηγόρησε ο Αθανάσιος πως εξελέγη στον παπικό θρόνο από τρεις επισκόπους ευνούχους και τρεις κατασκόπους του αυτοκράτορα! Σώωωωωπα. Γινόντουσαν τέτοια πράγματα?

"Αλάθητος" ήταν κι ο Πάπας Ονώριος που προσχώρησε επίσημα στην αίρεση του Μονοθελητισμού με συνέπεια να καταδικασθεί και αναθεματιστεί ομόφωνα απ' την ΣΤ' Οικουμενική Σύνοδο.

Ο Πάπας Σίξτος Ε΄ ήταν εντελώς άπαιχτος. Το 1590 μ.Χ. εξέδωσε ένα δικό του κείμενο Αγίας Γραφής και το ανακήρυξε μόνος του ως "αυθεντικό". Απορώ πως δεν τον έκλεισαν στο τρελάδικο...

Ο Πάπας Ουρβανός Η', παρότι είχε πεισθεί για το δίκιο του Γαλιλαίου, επέμενε να αναθεματίζει κάθε άποψη που ήθελε τη γη να κινείται γύρω απ' τον ήλιο. Έτρεμε μήπως αρχίσει να ξηλώνεται το πουλόβερ της χριστιανικής πίστης που ως τότε θεωρούσε τη γη ένα ακίνητο και επίπεδο τηγάνι στερεωμένο πάνω σε ισχυρά θεμέλια...

Αλλά και ο Πάπας Ζαχαρίας αναθεμάτιζε όποιον διέδιδε πως η γη είναι σφαιρική...