Παρασκευή 10 Ιουλίου 2020

Ρώμη και Χριστιανισμός: αλήθειες και ψέματα (ΙΗ΄ - Δικονομικά άψογες οι καταδίκες των Χριστιανών)

Στην προηγούμενη ανάρτηση είδαμε το "μαρτύριο" του νεοσύλλεκτου χριστιανού Μαξιμιλιανού. Ας δούμε τώρα κι αυτό του Μάρκελλου, εκατόνταρχου μιας ισπανικής λεγεώνας, που θανατώθηκε στη σημερινή Ταγγέρη του Μαρόκου, στα μέσα του 298 μ.Χ.
Την πρώτη ανάκριση κάνει ο διοικητής της λεγεώνας, που ρωτάει, διατυπώνοντας και την κατηγορία: "Τι ήθελες να δείξεις όταν έβγαλες τη ζώνη σου και πέταξες το θηκάρι του σπαθιού σου και τη ράβδο σου ενεργώντας ενάντια στη στρατιωτική πειθαρχία?". 
Κι ο Μάρκελλος απαντά με άψογο στρατιωτικό τρόπο: "Στις 21 Ιουλίου, μπροστά στα λάβαρα της λεγεώνας, όταν γιορτάζατε τη γιορτή του αυτοκράτορά σας, δήλωσα δημόσια και ξεκάθαρα πως είμαι χριστιανός και ότι δεν μπορούσα να υποταχτώ σε κανέναν άλλον παρά μόνο στον Ιησού Χριστό, τον υιό του παντοδύναμου θεού".
Η απάντηση του Διοικητή ήταν αναμενώμενη: "Δεν μπορώ να ανεχτώ την ανυπακοή σου και θα αναφέρω το ζήτημα στα ιερά αυτιά των Κυρίων μας Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, των ακατανίκητων αυγούστων, και στον Κωνστάντιο και Γαλέριο, τους ευγενέστατους καίσαρες".
Το σκηνικό τώρα μεταφέρεται στη Ταγγέρη, όπου ο Μάρκελλος παραπέμφθηκε να δικαστεί ενώπιον του Αυρύλιου Αγρικόλανου, υποδιοικητή του Πραιτωρίου. Μετά τα διαδικαστικά, η πρώτη επί της ουσίας ερώτηση του Δικαστή ήταν: "Πώς έγινε και τρελάθηκες τόσο ώστε να πατήσεις τον όρκο σου και να μιλήσεις έτσι?". Κι ο Μάρκελλος απαντά: "Δεν υπάρχει τρέλα σε κείνον που φοβάται το Θεό!".
"Χρησιμοποίησες ακριβώς τις λέξεις που αναφέρονται στην επιστολή του Διοικητή σου?"
"Τις χρησιμοποίησα!"
"Πέταξες τα όπλα σου?"
"Τα πέταξα γιατί δεν είναι σωστό για έναν Χριστιανό που φοβάται τον Κύριο Χριστό, να υπηρετεί το στρατό αυτού του κόσμου".
Ακολουθεί η καταδίκη του Μαρκέλλου σε θάνατο δι' αποκεφαλισμού, όπως όριζε ο νόμος.
Τι συμπεράσματα βγάζουμε απ' όλ' αυτά?
Κατ' αρχήν πως δεν πρόκειται για θρησκευτικό διωγμό. Οι συγκεκριμένοι χριστιανοί δικάζονται και καταδικάζονται απλά γιατί παραβίασαν το νόμο. Είτε αρνήθηκαν να στρατευτούν είτε ως στρατιωτικοί αξιωματούχοι επέδειξαν απειθαρχία και προσέβαλαν τον αυτοκράτορα και τα σύμβολά του.
Κανένα βασανιστήριο δεν τους επεβλήθηκε, κανένα λιοντάρι δεν τους κατασπάραξε, κανένα υπερφυσικό φαινόμενο ή θαύμα δεν συνέβη κατά τη δίκη ή την εκτέλεση της ποινής. Η δικονομία και ο νόμος τηρήθηκαν αυστηρά, χωρίς κανένα ίχνος αρνητικής προκατάληψης εις βάρος των κατηγορουμένων, τίποτα απ' τα παραμύθια που κατασκεύασαν αργότερα οι χριστιναοί δεν συνέβη...

Σάββατο 4 Ιουλίου 2020

Ρώμη και Χριστιανισμός: αλήθειες και ψέματα (ΙΖ΄ - Ο Διοκλητιανός είχε Χριστιανούς σωματοφύλακες!)

Όπως έχουμε ξαναπεί, οι χριστιανοί κατασκεύασαν έναν τεράστιο προπαγανδιστικό μηχανισμό που βασίστηκε σε τερατώδη ψεύδη περί "εκατομμυρίων μαρτύρων" κ.λπ. Σκοπός τους ήταν να αποκομίσουν το "ηθικό πλεονέτημα" που θα τους επέτρεπε να δημιουργήσουν τη δική τους πολιτικο-θρησκευτική δικτατορία.
Τα λεγόμενα "Συναξάρια" και "Μαρτυρολόγια" της χριστιανικής εκκλησίας είναι κατά 99% πλαστογραφημένα, γεμάτα ψεύδη και υπερβολές. Ακόμα κι ο σημαντικότερος χριστιανός ιστορικός, ο επίσκοπος Ευσέβιος που έγραψε τον 4ο αιώνα, ομολογεί πως αδυνατεί να βρει έστω και ίχνη εκείνων που προηγήθηκαν και γι' αυτό βασίζει την ιστορία του σε αποσπασματικές μαρτυρίες του καιρού του. 
Είναι σαφές πως οι Χριστιανοί προσπάθησαν συστηματικά να εξαφανίσουν κάθε αξιόπιστη πηγή που θα αποκάλυπτε αυτό που πραγματικά ήταν. Δηλαδή μια σκληρή και αδίστακτη πολιτικο-στρατιωτική οργάνωση, με θρησκευτικό φερετζέ, που προσπαθούσε να καταλύσει τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και να χτίσει στα συντρίμια της μια δική της μοναρχία...
Προσωπικά, επιλέγω ως τα πλέον αξιόπιστα Συναξάρια αυτά του νεοσύλλεκτου Μαξιμιλιανού και του εκατόνταρχου Μάρκελλου.
Ο πρώτος θανατώθηκε στην Τεβέστη της σημερινής Αλγερίας στις 12 Μαρτίου 295. Ήταν η εποχή της λεγόμενης "ρωμαϊκής τετραρχίας", η στρατιωτική θητεία ήταν πλέον υποχρεωτική και η χριστιανική εκκλησία βίωνε περίοδο ειρήνης, επιτρέποντας στα μέλη της να στρατευτούν.
Ο Μαξιμιλιανός όμως εμφανίζεται ως εξτρεμιστής. Επικαλείται τη χριστιανική πίστη του για να αρνηθεί τη στράτευση. Και δικάζεται ενώπιον του ανθύπατου Κάσσιου Δίωνος. 
Ο κατηγορούμενος αρνείται ακόμα και το όνομά του να αναφέρει στο δικαστήριο. Και δηλώνει αποκλειστικά "στρατιώτης του Θεού". Και αρνείται να κάνει ό,τι οι άλλοι νεοσύλλεκτοι. Δηλαδή να κρεμάσει στο λαιμό του τη μολύβδινη στρατιωτική ταυτότητα και να υποστεί τη δερματοστιξία (τατουάζ) της στρατιωτικής σφραγίδας, το "χάραγμα του αντιχρίστου" όπως θα λέγαμε σήμερα. 
"Φέρω ήδη το σημάδι του Χριστού", δηλώνει κατηγορηματικά. "Δεν θα αποδεχθώ τη σφραγίδα του κόσμου". Ο Δίων προσπαθεί να του αλλάξει γνώμη και προφανώς να του σώσει τη ζωή. Και απ' την προσπάθειά του προκύπτει μια πολύ σημαντική ιστορική μαρτυρία. Του λέει επί λέξη: "Στην ιερή σωματοφυλακή των κυρίων μας Διοκλητιανού, Μαξιμιανού, Κωνστάντιου και Γαλέριου υπάρχουν χριστιναοί και αυτοί πολεμούν"!
Η απάντηση του εξτρεμιστή αποδεικνύει πως ουσιαστικά ανήκει σε κάποια ακραία χριστιανική αίρεση κι όχι στην επίσημη εκκλησία που επέτρεπε τη στρατιωτική θητεία: "Το τι κάνουν οι άλλοι είναι δική τους δουλειά. Εγώ είμαι χριστιανός και δεν μπορώ να κάνω κακό!". 
Φυσικά η ποινή του ήταν θανάτωση δια αποκεφαλισμού όπως οι νόμοι προέβλεπαν...

Παρασκευή 26 Ιουνίου 2020

Ερμηνεία λόγων Ιησού (ΣΤ' - "Μη θησαυρίζετε επί της γης")

Όπως έχουμε ξαναπεί, στον χριστιανισμό έχουν επιβιώσει, έστω και κάπως αλλοιωμένες, πολλές απ' τις ανατολίτικες θρησκευτικές και φιλοσοφικές δοξασίες που ήταν ευρέως διαδεδομένες στην ανατολική Μεσόγειο την εποχή της ρωμαιοκρατίας.
Μια απ' αυτές τις δοξασίες ήταν και η αντίληψη πως το σύμπαν διέπεται από μια συνεχή ροή και αλλαγή. Και πως οι άνθρωποι όχι μόνο ζουν μέσα σε μια τεράστια ενεργειακή ροή αλλά και οι ίδιοι γίνονται κανάλια μέσα απ' τα οποία ρέει αυτή η ενέργεια. Συνεπώς, όταν γινόμαστε κτητικοί, όταν συσσωρεύουμε πράγματα, χρήματα κ.λπ., ουσιαστικά αντιστεκόμαστε στη φυσική τάξη του σύμπαντος και μοιραία οδηγούμαστε στη δυστυχία.
Οι άνθρωποι που σωρεύουν από ανασφάλεια, απληστία κ.λπ. αντιστέκονται στο νόμο της ροής και προκαλούν "μπλοκαρίσματα" που επιβαρύνουν τόσο την υγεία τους όσο και το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Αντίθετα, η προσφορά ανοίγει τα κανάλια, καταπολεμά τη συμφόρηση, βοηθά την ενέργεια να ρεύσει, ξεμπλοκάρει τα πάντα.
Η προσφορά ανοίγει πόρτες και δημιουργεί τον χώρο και τις προϋποθέσεις να λάβουμε. Η σπορά προηγείται πάντα της συγκομιδής. Γι' αυτό και ακούμε συχνά στους θρησκευτικούς κύκλους πως όταν δίνεις σου επιστρέφονται πολλαπλάσια, έστω κι αν αυτό αποδίδεται σε θεία εύνοια...

Σάββατο 20 Ιουνίου 2020

Έκαναν κομματάκια και έκαψαν τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας!

Όπως έχουμε ξαναπεί, οι λεγόμενες "Οικουμενικές Σύνοδοι" της Εκκλησίας δεν ήταν ούτε Οικουμενικές ούτε και Σύνοδοι.
Και δεν ήταν Οικουμενικές γιατί απλούστατα συμμετείχαν μόνο οι Επίσκοποι της Ρωμαϊκής Εκκλησίας και κανένας άλλος. Βλέπετε, οι Ρωμαίοι ήταν τόσο αλλαζόνες που θεωρούσαν πως η αυτοκρατορία τους περιελάμβανε όλη την οικουμένη κι ας ήξεραν πως ανατολικά τους υπάρχουν τεράστια σε έκταση κράτη όπως των Περσών και των Ινδών...
Αλλά δεν ήταν ούτε και Σύνοδοι. Γιατί στην πραγματικότητα ήταν μηχανισμοί καταστολής και δικαστήρια των αντιφρονούντων. Τις Συνόδους συγκαλούσε αποκλειστικά ο εκάστοτε αυτοκράτορας, που αποφάσιζε πού και πότε θα γίνουν, πόσοι και ποιοι επίσκοποι θα συμμετέχουν. Οι αποφάσεις ήταν πάντα προκαθορισμένες, με πολύ ίντριγκα, φοβερό παρασκήνιο, εξαγορές, απειλές και ενίοτε ωμή βία.
Χαρακτηριστική είναι η Σύνοδος της Χαλκιδόνας το 451 μ.Χ. όπου υποτίθεται συζητήθηκε και λύθηκε το ζήτημα των δύο φύσεων (θείας και ανθρώπινης) του Ιησού. 
Στην πραγματικότητα καμία ουσιαστική συζήτηση δεν έγινε. Οι σύνεδροι ήταν χωρισμένοι σε δυο φανατικά αντίπαλα στρατόπεδα. Στους Σύρους-Αντιοχείς που είχαν εξασφαλίσει τη νίκη τους μέσω της αυτοκρατορικής καμαρίλας, και οι Αγύπτιοι-"μονοφυσίτες", που οδηγήθηκαν στη Σύνοδο ως πρόβατα επί σφαγή.
Βέβαια, δεν θα λυπηθούμε τους Αιγύπτιους της αλεξανδρινής εκκλησίας αφού δεν ήταν λίγες οι φορές που είχαν βάψει τα χέρια τους με αίμα τόσο εθνικών όσο και αλλόδοξων χριστιανών. 
Να θυμήσουμε απλά πως αλεξανδρινό ήταν το σώμα των περιβόητων "παραβολάνων" που τυπικά μεν αποτελούσαν μια φιλάνθρωπη αδελφότητα αλλά στην ουσία ήταν οι πραιτοριανοί του εκάστοτε Πατριάρχη Αλεξανδρείας, με μέλη όλα τα αποβράσματα της πόλης. Είναι αυτοί που κατακρεούργησαν και την Υπατία.
Αλλά ας επανέλθουμε στη Σύνοδο. Τις εργασίες της προήδρευσαν όπως πάντα αυτοκρατορικοί αντιπρόσωποι με επικεφαλής τον στρατηγό και διπλωμάτη Ανατόλιο. Φυσικά η απόφαση ήταν ήδη ειλημμένη και παρά την οχλαγωγία και τις εκατέρωθεν ύβρεις και κατηγορίες, οι ηττημένοι Αιγύπτιοι-μονοφυσίτες βρέθηκαν μπροστά στο κλασικό δίλημμα: είτε συνυπέγραφαν τις αποφάσεις είτε τους περίμενε καθαίρεση και εξορία, ίσως και ακόμα χειρότερα...
Οι Αιγύτιοι επίσκοποι, για να μη χάσουν τις έδρες και τις ζωές τους, έκαναν την κωλοτούμπα. Και άλλαξαν 100% γραμμή, εκτός του Πατριάρχη τους Διόσκουρου που αποδείχθηκε ότι δεν φορούσε ράσα αλλά πραγματικά παντελόνια. 
Δημιουργήθηκε όμως ένα τεράστιο ζήτημα: πώς οι Αιγύπτιοι επίσκοποι, που πρόδοσαν τις θέσεις τους και τον Πατριάρχη τους, θα γύριζαν πίσω στις πόλεις τους? Ήταν βέβαιο πως ο όχλος θα τους λιτζάριζε αμέσως. 
Βρέθηκε έτσι μια συμβιβαστική λύση. Οι Αιγύπτιοι θα έμεναν για ασφάλεια στην Κωνσταντινούπολη μέχρι να φτάσει στην Αλεξάνδρεια ο νέος "ορθόδοξος" Πατριάρχης που θα αναλάμβανε με την προστασία ισχυρής στρατιωτικής δύναμης να μεταβάλλει την κοινή γνώμη.
Πράγματι, στάλθηκε στην Αλεξάνδρεια "ορθόδοξος" Πατριάρχης, ο Προτέριος, που όμως δεν είχε καλή τύχη. Μόλις μαθεύτηκε ο θάνατος του προστάτη του αυτοκράτορα Μαρκιανού ο όχλος των μονοφυσιτών τον λιτζάρησε, τεμάχησε το πτώμα του, τον έκαψε και σκόρπισε τις στάχτες του!
Ο φανατισμός και των δύο πλευρών ήταν απίστευτος. Όταν οι Άραβες εισέβαλαν στις ανατολικές επαρχίες του κράτους, οι μονοφυσίτες ουσιατικά τους υποδέχθηκαν ως ελευθερωτές. Υπάρχει και μια σημαντική μαρτυρία. Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος έστειλε ισχυρό στρατό να εμποδίσει την αραβική προέλαση στα στενά της Κιλικίας. Στο αυτοκρατορικό στρατόπεδο ζήτησε καταφύγιο και προστασία ένας μονοφυσίτης επίσκοπος, ονόματι Επιφάνειος. Ο στρατιωτικός διοικητής τον ανέκρινε για τα θρησκευτικά του πιστεύω και όταν διαπίστωσε πως δεν ήταν "ορθόδοξος", τον αποκεφάλισε...

Πέμπτη 11 Ιουνίου 2020

Οι θρησκείες είναι ο προθάλαμος των τρελάδικων...

Έχουμε ξαναγράψει για την τάση των ανθρώπων να "βαφτίζουν" αρετές τις αδυναμίες τους. Είναι ένας κλασικός ψυχολογικός αμυντικός μηχανισμός που σχετίζεται άμεσα και με το θρησκευτικό φαινόμενο.
Αρκετοί άνθρωποι, για πολλούς και διάφορους λόγους, δεν μπορούν ή δεν ξέρουν ή δεν θέλουν να χαρούν τη ζωή τους. Είναι καταθληπτικοί, αντικοινωνικοί, εσωστρεφείς, βλοσυροί, κατηφείς. Οπότε τους έρχεται γάντι να βαφτίσουν όλ' αυτά "εσωτερική νήψη" ή "πνευματικότητα", κι έτσι, αντί να θεωρούνται ως ψυχικά διαταραγμένα άτομα, να μοστράρουν ως "νηπτικοί", "αγωνιστές της πίστεως" και γενικά ως συμπαθείς και ασκητικοί θρησκευόμενοι.
Με τον τρόπο αυτό η θρησκεία γίνεται η "κρυψώνα" τους. Κάπως έτσι φτάσαμε να ταυτίζονται οι θρησκείες με την ψυχολογική διαταραχή. Να είναι η Εκκλησία η τελευταία στάση πριν το τρελάδικο. 
Εννοείται πως δεν φταίνε οι θρησκείες. Αλλά αυτοί που τις κατασκευάζουν στα δικά τους διαταραγμένα και ανισόρροπα μέτρα. Αυτοί βέβαια προσπαθούν μέσω της θρησκείας να διαχειριστούν και να κατευνάσουν τα άγχη, τις ενοχές, τις εμμονές και τις νευρώσεις τους. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό. Το κακό είναι που προσπαθούν να εντάξουν και τους υπόλοιπους στον δικό τους αρρωστημένο μικρόκοσμο...

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2020

Ρώμη και Χριστιανισμός: αλήθειες και ψέματα (ΙΕ΄ - Τεχνάσματα χριστιανών)

Όπως είπαμε, ο "Μεγάλος Διωγμός" στις αρχές του 4ου αιώνα ήταν τεράστια δοκιμασία για τη χριστιανική εκκλησία. Κυρίως στην Ανατολή όπου τα αυτοκρατορικά διατάγματα εφαρμόστηκαν με μεγαλύτερη αυστηρότητα. 
Στη Δύση, αντίθετα, ο διωγμός κράτησε ουσιαστικά δύο χρόνια και ήταν ηπιότατος. Από την Ιταλία και Ισπανία δεν σώζεται κανένα απολύτως ιστορικά αξιόπιστο μαρτυρολόγιο, ενώ, όπως όλα δείχνουν, στη δικαιοδοσία του Κωνστάντιου (Γαλατία και Βρετανία) δεν άνοιξε μύτη...
Παρ' όλ' αυτά, οι συνέπειες του Διωγμού ήταν τραγικές. Οι χριστιανοί βέβαια διαστρεβλώνουν πλήρως την αλήθεια. Παρουσιάζουν τις μερικές εκατοντάδες "μαρτύρων" ως δεκάδες εκατομμύρια, ενώ συνήθως δεν κάνουν ούτε κουβέντα για τους "αποστάτες", που αποτελούσαν την πλειοψηφία των πιστών της Εκκλησίας.
Οι Διωγμοί δίχασαν σε απόλυτο βαθμό τη χριστιανική εκκλησία. Χιλιάδες πιστοί, υπό τον φόβο της περιουσιακής δήμευσης, των βασανιστηρίων και της θανατικής καταδίκης, αποστάτησαν. Ήταν οι περιβόητοι "αποστάτες", για την αποκατάσταση των οποίων προκλήθηκαν αλλεπάλληλα σχίσματα όπως αυτό των Μελιτιανών, των Δονατιστών κ.λπ. Μεταξύ των "αποστατών" περιλαμβάνεται μεγάλο μέρος του κλήρου αλλά και αρκετοί επίσκοποι, όπως ο πάπας Ρώμης Μαρκελλίνος που πρόσφερε θυμίαμα στους εθνικούς θεούς το 304 μ.Χ.
Μια άλλη, εξίσου μεγάλη κατηγορία χριστιανών ήταν οι λεγόμενοι "παραμένοντες". Αυτοί δεν αποστάτησαν μεν αλλά και δεν κλήθηκαν για διάφορους λόγους να ομολογήσουν ή να αρνηθούν δημόσια την πίστη τους. Με λίγα λόγια "έκαναν την πάπια". Το πιθανότερο ήταν να αποστατήσουν αν συλλαμβάνονταν.
Στην τρίτη και μικρότερη κατηγορία ανήκαν οι "ομολογητές", δηλαδή αυτοί που ευθαρσώς και συχνά προκλητικώς δήλωναν τη χριστιανική τους πίστη, πρόθυμοι να υποστούν τις όποιες συνέπειες. Υπολογίζεται πως τα 80% των χριστιανών μαρτύρων ήταν "εθελοντές μάρτυρες", δηλαδή ουσιαστικά χωρίς να ελεγχθούν απ' τις αρχές, μόνοι τους εμφανίζονταν δημόσια και με προκλητικά λόγια ή πράξεις ουσιαστικά υποχρέωναν τους τοπικούς διοικητές να διατάξουν τη θανάτωσή τους.
Κατά την εφαρμογή των διαταγμάτων του διωγμού συνέβησαν και πολλά ευτράπελα. Όπως είναι λογικό και φυσικό, αρκετοί χριστιανοί προσπάθησαν να είναι και με τον χωροφύλαξ και με τον αστυφύλαξ. Και να μην έρθουν σε σύγκρουση με τις κρατικές αρχές αλλά και να μην στοχοποιηθούν απ' τους ομοπίστους τους ως "αποστάτες". 
Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες χρησιμοποίησαν πολλές μεθόδους. Εκτός απ' την κλασική της διαφυγής στην ύπαιθρο ή σε απρόσιτα μέρη, ή της εξαγοράς ψευδούς βεβαίωσης ότι θυσίασαν, είχαμε και μερικά κωμικοτραγικά περιστατικά. 
Π.χ. κάποιοι προφασίζονταν απίθανες ασθένειες, ένας πέταξε στην πυρά αντί του χριστιανικού ευαγγελίου κάποια ιατρικά συγγράμματα, ένας άλλος δικαιολογήθηκε πως τα ιερά βιβλία που παρέδωσε ήταν τόσο φθαρμένα που δεν διαβάζονταν, ένας υποστήριξε πως παρέδωσε αιρετικά βιβλία κι όχι ορθόδοξα, ενώ πολλοί έστελναν να θυσιάσει αντί γι' αυτούς κάποιον δούλο τους ή φίλο εθνικό, ενώ υπάρχει και περίπτωση χριστιανού που θυσίασε αβίαστα αλλά μετά τον διωγμό εξασφάλισε ψευδείς μαρτυρίες πως είχε υποστεί φοβερούς βασανισμούς στους οποίους τελικά δήθεν υπέκυψε...
Πέρα απ' τα ευτράπελα, αξίζει να αναφέρουμε και τη μαρτυρία του Αθανασίου που παραδέχεται πως όταν ο διωγμός βρισκόταν σε έξαρση πολλοί χριστιανοί κρύφτηκαν από φίλους τους εθνικούς που το έκαναν με κίνδυνο της ζωής τους...

Παρασκευή 29 Μαΐου 2020

Ερμηνεία λόγων Ιησού (Ε' - ("Μην αντιστέκεστε στον πονηρό")



Άλλη μια αινιγματική φράση του Ιησού. Που δεν επεξηγείται περαιτέρω, αφήνοντας περιθώρια για πολλές ερμηνείες αλλά και παρεξηγήσεις.
Κατά την προσωπική μου άποψη, για να ξεκλειδώσουμε την αληθινή της έννοια θα πρέπει για μια ακόμη φορά να στραφούμε στην πανίσχυρη θρησκευτική παράδοση της Ανατολής, απ' την οποία και δανείστηκε πολλά και ο Χριστιανισμός. 
Κι αναφέρομαι σε μια απ' της βασικές ινδικές και κινεζικές "αξίες", αυτή της "νίκης χωρίς μάχη"! Είναι πράγματι κατόρθωμα να ξεφορτωθείς έναν αντίπαλο χωρίς να τον πληγώσεις και δίχως καν να πολεμήσεις μαζί του...
Ένας κοινός άνθρωπος, αν αδικηθεί ή προσβληθεί, θα τραβήξει το σπαθί του και θα θέσει σε κίνδυνο δύο ζωές, τη δική του και του αντιπάλου. Όμως ο ανώτερος άνθρωπος δεν χάνει την ψυχραιμία του. Και στις πιο απρόσμενες καταστάσεις διατηρεί την αυτοκυριαρχία του και δεν αντιδρά βίαια. Δεν μπαίνει στη λογική και στο παιχνίδι του αντιπάλου. 
Πραγματική δύναμη είναι η διατήρηση της ηρεμίας. Η βίαιη αντίδραση είναι η εύκολη λύση. Η αρχή της μη αντίστασης, της μη βίας είναι βασική και στην αυθεντική διδασκαλία των ανατολικών πολεμικών τεχνών. Δεν μπλοκάρουμε την επιθετική ορμή του αντιπάλου. Με μια χορευτική φιγούρα την αποφεύγουμε και μ' ένα ελαφρύ τράβηγμα τον σωριάζουμε στο έδαφος καθιστώντας τον θύμα την ίδιας της ορμητικότητάς του...
Το μυστικό είναι να συμφιλιωθείς με τον αντίπαλο, να τον πείσεις πόσο ανόητη είναι η αντιπαράθεση μεταξύ σας, και σαν ύστατη λύση να τον αποθαρρύνεις ή να τον εξουδετερώσεις με τις ηπιότερες αρνητικές συνέπειες για κείνον. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε πως ο εχθρός που νικήσαμε παραμένει εχθρός, ενώ ο εχθρός που πείσαμε γίνεται φίλος μας...
Στην ανατολική παράδοση όλο αυτό συμβολίζεται καλύτερα απ' το φυσικό στοιχείο του νερού. Το νερό υποχωρεί στο μαχαίρι και γι' αυτό δεν μπορεί να κοπεί ή να τραυματιστεί. Είναι άτρωτο γιατί δεν αντιστέκεται...