Αθηναίοι Άγιοι Α‘ (Όσιος Κλήμης του Σαγματά - 26 Ιανουαρίου)

Πάνε καμιά δεκαπενταριά χρόνια από τότε που ανεβήκαμε το Σαγμάτιο Όρος της Βοιωτίας.
Κι εκεί, σε μια αετοφωλιά, βρήκαμε το σπήλαιο που ασκήτεψε ο Κλήμης.
Ήταν Ιούλης μήνας και βλέπαμε σαν από αεροπλάνο τον κάμπο της Θήβας. Έμοιαζε μ’ ένα πολύχρωμο σεντόνι γεμάτο μπαλώματα...
Τότε δεν ήξερα τι εστί Κλήμης, κι όλη η φάση πέρασε στο ντούκου!
Δεν είν’ ωραίο ν’ αγνοείς την ιστορία του τόπου σου.
Μόνο η ιστορική γνώση σε κάνει να αισθάνεσαι προέκταση των παλιότερων και υπόλογος των επόμενων...
Τώρα πλέον ξέρω πολύ καλά πώς έζησε αυτός ο Άγιος, γέννημα-θρέμμα της Αθήνας μας.
Γιατί η Αθήνα έβγαλε πολλούς αγίους, που εκπροσωπούν κάθε εποχή, επάγγελμα, τάση. Και μας αποδεικνύουν πως δεν είναι και τόσο δύσκολη όσο φαίνεται η εφαρμογή του Ευαγγελίου...
Ο Κλήμης, λοιπόν, έζησε στα μέρη μας πριν 900 περίπου χρόνια. Στα τριάντα του έγινε μοναχός κοντά στον Όσιο Μελέτιο του Κιθαιρώνα. Γρήγορα ξεχώρισε για την αρετή και την ταπεινότητά του, και για ν’ αποφύγει τον έπαινο των ανθρώπων απομονώθηκε σε μια απροσπέλαστη σπηλιά στην κορυφή του Σαγματά.
«Σιγά τ’ αυγά», θα μου πείτε.
Το ξέρω, τέτοιες ιστορίες έχετε ακούσει πολλές.
Υπάρχει, όμως, κάτι στη ζωή του Αγίου που εμένα, τουλάχιστον, δεν μ’ αφήνει να ησυχάσω.
Κι αναφέρομαι στη ζωή του πριν γίνει μοναχός. Που απ’ τα δώδεκα χρόνια του τριγύριζε μόνο σε εκκλησίες και παρακολουθούσε ή συμμετείχε ως αναγνώστης σε Θείες Ακολουθίες! Χωρίς να βαριέται ή να ρουτινιάζει...
Ε, αυτό δεν μπορώ να το χωνέψω εύκολα!
Εγώ έπρεπε να φτάσω στα 45 για να συνειδητοποιήσω πόσο μεγάλη γλύκα είναι να ζεις έξω απ’ τα μέτρα της κοσμικότητας και των μοντέρνων συνηθειών...
Ενώ ο Κλήμης τόχε πάρει χαμπάρι απ’ τα 12!
Και μη νομίσετε πως εκείνη την εποχή δεν είχε κι η Αθήνα τη νυχτερινή της ζωή και τους ανάλογους πειρασμούς.
Και τότε, όπως και σήμερα, το κακό βοούσε και η ξετσιπωσιά περίσσευε!
Μπορεί τα εξώβυζα να μην έβγαζαν μάτι και το βρακί να μην είχε φτάσει στο αφαλό, αλλά τα ερεθιστικά θεάματα δεν έλλειπαν.
Και μην ξεχνάτε πως τότε οι άντρες, λόγω του φυσικότερου τρόπου ζωής ήταν πιο ντούροι κι αιματωμένοι...
Τέλος πάντων, ο νεαρός Κλήμης προτίμησε την πνευματική ασφάλεια του Ναού, και δεν ξόδεψε τον χρόνο και την ικμάδα της νεότητάς του στις κραιπάλες!

Οι "Έλληνες Χριστοί"!

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής, και το θαύμα που περιγράφει, μας φέρνει στο νου και τους "Έλληνες Χριστούς".

Και πρώτα-πρώτα τον Πυθαγόρα, αυτόν τον πρώην ιερέα της Αιγύπτου, που σαν τον Ορφέα γοήτευε τα άγρια ζώα.

Που είχε τη δύναμη να ελέγχει τις δυνάμεις της φύσης, να σταματάει σεισμούς και καταιγίδες, να ηρεμεί άγριες θάλασσες και ποτάμια, να θεραπεύει επιδημίες, να διδάσκει ταυτόχρονα σε διαφορετικές πόλεις...

Θυμόμαστε ακόμα όλους τους Έλληνες "ιερομάντεις", ένα είδος προφητών και θεραπευτών, κάτι ανάλογο των σαμάνων.

Ο Αριστέας, ο Ερμότιμος, ο Επιμενίδης, ο Εμπεδοκλής, ο Παρμενίδης...

Εφάρμοζαν ένα είδος ύπνωσης, "εγκοίμιση" την ονόμαζαν, με την οποία θεράπευαν πολλές ασθένειες.

Μια παραλλαγή της θεραπευτικής αυτής μεθόδου εφάρμοζαν και οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, την οποία λέγεται πως διδάχθηκε κι ο Ιησούς.

Και κλείνουμε με τον Απολλώνιο τον Τυανέα, τον επονομαζόμενο "Ιησού των Εθνικών", που ανέσταινε νεκρούς και λετρευόταν ως "υιός του Θεού".

Τι είδους άνθρωποι ήταν οι πρώτοι Χριστιανοί;

Το Ευαγγέλιο της Κυριακής αφήνει κάποιες "χαραμάδες" που μας επιτρέπουν να φανταστούμε πώς ήταν η πρώτη χριστιανική κοινότητα.

Μετά τη σύλληψη του Προδρόμου, η πολιτικοθρησκευτική του οργάνωση διαλύεται.

Τη θέση της παίρνει μια νέα αδελφότητα, με ηγέτη τον Ιησού, δεύτερο ξάδελφο του Προδρόμου (ακόμη κι εδώ έχουμε οικογενειοκρατία).

Οι περισσότεροι μαθητές του Ιωάννη (αλλά όχι όλοι) προσχωρούν στην παράταξη του Ιησού.

Κι ο Ιησούς υιοθετεί αρχικά τη συνθηματολογία του Ιωάννη: "μετανοείτε, ήγγικεν γαρ η βασιλεία των ουρανών".

Και πόσα δεν έχουν γραφεί γι' αυτή τη "βασιλεία των ουρανών"...

Ο Ιησούς την περιγράφει με εκφράσεις αινιγματικές.

Γιατί δεν πρέπει να προκαλέσει τις υποψίες (και την επέμβαση) των Ρωμαίων κατακτητών.

Όλοι όμως στην Ιουδαία καταλαβαίνουν πως η "βασιλεία των ουρανών" είναι εδώ στη γη, έχει χαρακτήρα θεοκρατικό και προϋποθέτει την κατάλυση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Λίγο αργότερα το παζλ συμπληρώνεται.

Θεός των χριστιανών είναι ο τιμωρημένος απ' τους Ρωμαίους Ιησούς.

Στο πρόσωπό του βλέπουν τον εαυτό τους όλοι οι κατακτημένοι απ' τους Ρωμαίους λαοί.

Γι’ αυτό σπεύδουν μαζικά να ενταχθούν στη χριστιανική παράταξη.

Η Αποκάλυψη του Ιωάννη είναι μια καμουφλαρισμένη επαναστατική προκήρυξη.

Η Ρώμη ("Βαβυλώνα") αποκαλείται "πόρνη" και ο Ρωμαίος αυτοκράτορας "Αντίχριστος", που θα ηττηθεί απ' τον ηγέτη-Θεό των Χριστιανών και θα επιβληθεί η χιλιετής βασιλεία τους (όση περίπου και η διάρκεια της βυζαντινής αυτοκρατορίας).

Αν θέλουμε να βρούμε σήμερα κάποια ανάλογα της πρωτοχριστιανικής κοινότητας, θα τολμούσαμε να αναφέρουμε τις ισλαμιστικές πολιτικοθρησκευτικές οργανώσεις της Χαμάς στην Παλαιστίνη και της Χεζμπολά στο Λίβανο...

Μπορεί να θεωρηθεί ο Ιησούς "ηθικό πρότυπο";

Αν δώσουμε σε κάποιον που δεν έχει ακούσει τίποτα για Χριστιανισμό να διαβάσει τα Ευαγγέλια, είναι πολύ αμφίβολο αν θα σχηματίσει την άποψη πως ο Ιησούς ήταν Θεός.

Η προσπάθεια των Χριστιανών να θεμελιώσουν στις Γραφές τη θεότητα του Ιησού οδηγεί σε πολλές αντιφάσεις και αδιέξοδα.

Διαβάζουμε, π.χ., πως ο Ιωάννης ο Βαπτιστής είχε καθιερώσει το "βάπτισμα μετανοίας".

Οι Ιουδαίοι πήγαιναν στον Ιορδάνη, έμπαιναν στο ποτάμι, εξομολογούνταν τις αμαρτίες τους και επέστρεφαν "καθαροί" σπίτια τους.

Αυτό το βάπτισμα έλαβε κι ο Ιησούς.

Και προκύπτει εύλογα το ερώτημα:

Αφού ο Ιησούς ήταν αναμάρτητος (ως Θεός) τι νόημα είχε το "βάπτισμα μετανοίας";

Απλά σε δουλειά να βρισκόμαστε;

Κάποιοι θεολόγοι απαντούν πως το βάπτισμα ήταν απαραίτητο για να αποκαλυφθεί ο τριαδικός Θεός.

Λες και η αποκάλυψη αυτή δεν μπορούσε να γίνει με άλλον τρόπο...

Ακολουθούν οι πειρασμοί του Ιησού στο Σαραντάριο όρος.

Μα αφού ο Ιησούς, ως αναμάρτητος και μη δυνάμενος να αμαρτήσει, δεν υπήρχε περίπτωση να υποκύψει στους πειρασμούς.

Τι νόημα έχουν οι πειρασμοί;

Και το γενικεύω: αφού ο Ιησούς, λόγω της θεότητάς του, ήταν αδύνατον να αμαρτήσει, πώς μπορεί να αποτελέσει για μας ηθικό πρότυπο;

Υ.Γ.: Μια και αναφέραμε τους "πειρασμούς" του Ιησού, αξίζει να πούμε πως στους ίδιους σχεδόν πειρασμούς φέρεται να υπεβλήθη και ο Βούδας πριν αρχίσει τη διαφωτιστική του δράση. 

500 χρόνια προ Χριστού...

Σταγόνες εκκλησιαστικής και πολιτικής ιστορίας...

Το 1938 ήταν μια πολύ κρίσιμη χρονιά για τα εκκλησιαστικά μας πράγματα.
Στις 9 Οκτωβρίου, ο τότε αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Παπαδόπουλος παρευρέθηκε στα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Βασιλέως Κωνσταντίνου, στο Πεδίον του Άρεως, έκατσε πολλές ώρες στον ήλιο, έπαθε υπερκόπωση και καρδιακή ανεπάρκεια, και σε λίγες μέρες πέθανε.
Πριν ακόμα πεθάνει, όπως γίνεται συνήθως, έπεφταν κορμιά στον αγώνα της διαδοχής.
Δύο ήταν οι βασικοί υποψήφιοι: Ο μητροπολίτης Κορινθίας Δαμασκηνός, ο μετέπειτα αντιβασιλέας, και ο Χρύσανθος, πρώην μητροπολίτης Τραπεζούντος, που ζούσε στην Αθήνα μετά την ανταλλαγή πληθυσμών.
Το Παλάτι υποστήριζε τον Δαμασκηνό, που ήταν αγγλόφιλος, ενώ η αγγλική πρεσβεία τον Χρύσανθο, που ήταν φιλοβασιλικός και οπαδός της Μεγάλης Ιδέας! Ακούγεται αντιφατικό, αλλά υπάρχει μια εξήγηση: την ίδια περίοδο ήταν κενός κι ο αρχιεπισκοπικός θρόνος της Κύπρου, και οι Εγγλέζοι, φοβούμενοι μην μπλέξουν με τον ξεροκέφαλο Χρύσανθο, προτιμούσαν να τον «φορτώσουν» στους Έλληνες...
Τέλος πάντων, ο ίδιος ο Μεταξάς αρχικά αποφάσισε να μείνει ουδέτερος. Πολλά, όμως, στελέχη της κυβέρνησής του, και κυρίως ο Υπουργός Παιδείας Γεωργακόπουλος, υποστήριξαν ανοιχτά τον Δαμασκηνό! Ήταν μια σαφής εκ των ένδω αμφισβήτηση του Μεταξά...
Στον πρώτο γύρο της εκλογικής αναμέτρησης, επικράτησε ο Δαμασκηνός με ψήφους 31 - 30.
Ο Μεταξάς συνειδητοποιεί τον πολιτικό κίνδυνο που διέτρεχε το ίδιο το καθεστώς του, κι αποφασίζει να επέμβει ανοιχτά στα θέματα της Εκκλησίας.
Εκμεταλλεύεται κυρίως το γεγονός πως η ψήφος που έκρινε την αναμέτρηση, ήταν του μητροπολίτη Δριυνουπόλεως Ιωάννη, που είχε ήδη καταδικαστεί από πρωτοβάθμιο συνοδικό δικαστήριο γιατί είχε πάρει «φακελάκι» για να κάνει παράνομες χειροτονίες και μεταθέσεις κληρικών! (Ω, ναι! Γίνονται κι αυτά στην έρμη την Εκκλησία μας!).
Ο Μεταξάς βάζει τον Μανιαδάκη να παρακολουθεί τα τηλέφωνα του Υπουργού Παιδείας και των άλλων «Δαμασκηνιτών» υπουργών του, και προσφεύγει στο Συμβούλιο Επικρατείας που ακυρώνει την εκλογή Δαμασκηνού με ψήφους 8 - 7.
Και ολοκληρώνει το εκκλησιαστικό του πραξικόπημα, συγκαλώντας, βάσει ειδικού αναγκαστικού νόμου, «Μικρή Σύνοδο» 12 Αρχιερέων, που τελικά εκλέγουν τον «εκλεκτό του» Χρύσανθο!
Μερικές ενδιαφέρουσες ιστορικές λεπτομέρειες:
α) Στο πλευρό του Δαμασκηνού ήταν τότε ο νεαρός ιεροδιάκονος της Μονής Πεντέλης, Σεραφείμ Τίκκας, μετέπειτα εκλεκτός του δικτάτορα Ιωαννίδη και αρχιεπίσκοπος Αθηνών!
β) Στο πλευρό του Χρύσανθου ήταν ένας άλλος νεαρός ιεροδιάκονος, με λαμπρές σπουδές στη Γερμανία, και μετέπειτα εκλεκτός ενός άλλου δικτάτορα, του Παπαδόπουλου, και αρχιεπίσκοπος Αθηνών μέχρι που τον εκδίωξε ο Ιωαννίδης... (τον Ιερώνυμο Κοτσώνη, εννοώ!).
γ) Όταν οι Γερμανοί μπαίνουν στην Αθήνα, τον Απρίλη του 1941, αρχιεπίσκοπος ήταν ο Χρύσανθος. Ο οποίος αρνείται ηρωικά να ορκίσει τον κατοχικό πρωθυπουργό Τσολάκογλου! Οπότε, με νέο «νομοθετικό διάταγμα», συνέρχεται «Μείζων Σύνοδος» της ιεραρχίας από 23 μέλη, που αποφασίζει να κηρύξει άκυρη την εκλογή του Χρύσανθου και να επαναφέρει στο θρόνο τον Δαμασκηνό!
Οι Αρχιερείς ψήφισαν «κατά συνείδησιν», με τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων να γράφουν ... «οι Γερμανοί είναι λίγο έξω απ’ τη Μόσχα»!

Σκέψεις για τα ... Χριστούγεννα

Είχαμε γράψει παλιότερα πως οι Χριστιανοί ως τα μέσα του 4ου αιώνα γιόρταζαν τα Χριστούγεννα στις 6 Ιανουαρίου, μαζί με τα Θεοφάνια.

Η γιορτή μεταφέρθηκε στις 25 Δεκεμβρίου, την ημέρα που επί αιώνες οι οπαδοί του Θεού Ηλίου-Μίθρα τιμούσαν τη γέννησή του.

Θυμίζουμε, επίσης, πως ο Μέγας Κωνσταντίνος ήταν Αρχιερέας του Μίθρα και προς τιμήν του όρισε ως υποχρεωτική αργία την πρώτη ημέρα της εβδομάδας, την "Μέρα του Ήλιου", που οι δυτικοί τη λένε ακόμα Sunday ενώ οι ανατολικοί την μετέτρεψαν σε "Κυριακή".

Ας διατυπώσουμε όμως κάποιους προβληματισμούς μας γύρω απ' τα "Χριστούγεννα", που γεννήθηκαν καθώς διαβάζουμε το πρώτο Ευαγγέλιο του Ματθαίου:

1) Ο Ευαγγελιστής ξεκινάει με το γενεαλογικό δέντρο του Ιησού. Δεν μας ενδιαφέρει η ακρίβειά του. Άλλη είναι η απορία μας. Ακόμη κι αν δεχτούμε πως ο Ιωσήφ ήταν απ' τη γενιά του Δαβίδ, αυτό δεν σημαίνει πως απ' την ίδια γενιά ήταν κι ο Ιησούς. Γιατί ο Ιησούς είχε βιολογική σχέση μόνο με τη μητέρα του Μαριάμ κι όχι τον Ιωσήφ. Άρα δεν επαληθεύεται η σχετική προφητεία.

2) Διαψεύδεται επίσης και η προφητεία του Ησαΐα, σύμφωνα με την οποία το όνομα του Μεσσία θα ήταν Εμμανουήλ. Όμως άλλο Εμμανουήλ κι άλλο Ιησούς. Έτσι δεν είναι;

3) Ο Ματθαίος (αλλά και ολόκληρη η πρώτη χριστιανική κοινότητα) έχει μια εμμονή με την "επαλήθευση των προφητειών"!

Έτσι "αναγκάζει" τον Ιωσήφ και τη Μαριάμ να μεταβούν στη Βηθλεέμ, υποτίθεται για να απογραφούν. Όμως την εποχή που γεννήθηκε ο Ιησούς (4-6 π.Χ.) δεν έλαβε χώρα καμιά απογραφή του πληθυσμού της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

4) Σύμφωνα με τους Ευαγγελιστές, τη γέννηση του Ιησού αντιλήφθηκαν οι "μάγοι" της Περσίας από την παρατήρηση των ουράνιων σωμάτων. 

Εδώ μιλάμε για μια καραμπινάτη δικαίωση των αστρολόγων και των διάφορων αγυρτών απατεώνων!

Αν πράγματι η κίνηση των ουράνιων σωμάτων συντονίζεται με βάση τα ιστορικά γεγονότα, άρα πρέπει να πιστεύουμε στους μάγους, τους μάντεις και σε όλο τον σχετικό συρφετό, έστω κι αν δεν είναι απ' την Περσία...

5) Η "σφαγή των νηπίων" απ' τον Ηρώδη είναι ένα χοντροειδέστατο ιστορικό ψεύδος. Αλλά, αν αληθεύει, αφήνει εντελώς εκτεθειμένο τον Θεό. Που φρόντισε να προστατέψει τον δικό του γιο αλλά άφησε τα μωρά των άλλων ανθρώπων να σφαγιαστούν άδικα.

6) Κλείνουμε με κάτι που αφορά την Μαριάμ. Ο Ματθαίος γράφει πως μέχρι τη γέννηση του Ιησού η γυναίκα αυτή δεν είχε σαρκικές σχέσεις με τον Ιωσήφ. Άρα, μετά τη γέννηση του "πρωτότοκου" είχε σαρκικές σχέσεις και προφανώς γέννησε και άλλα παιδιά, γιατί αλλιώς ο Ιησούς δεν θα λεγόταν "πρωτότοκος"!

Οργίζεται μαζί μας ο Θεός;

Λένε πως ο συντομότερος δρόμος να οδηγηθείς στην αθεϊα είναι να διαβάσεις τη Βίβλο!

Δεν ξέρω αν ισχύει, αλλά ένα είναι σίγουρο: ελάχιστοι "χριστιανοί" έχουν διαβάσει το ιερό βιβλίο τους.

Κάτι λέει κι αυτό...

Πάντως δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ευφυία για να καταλάβεις πως εντελώς άλλως είναι ο Θεός της Παλαιάς από εκείνον της Καινής Διαθήκης.

Ο πρώτος είναι φανατικός, ζηλόφθων, εκδηκιτικός, παρανοϊκός...

Ο δεύτερος είναι Θεός της αγάπης.

Αποτελεί κι αυτό μια απ' τις μεγάλες αντιφάσεις του Χριστιανισμού...

Όμως και στην Καινή Διαθήκη βρίσκουμε κάποιες επιδράσεις του "κακού Θεού" της Παλαιάς.

Όπως, π.χ., το ξέραμα της Συκιάς, η εξόντωση των χοίρων, ο θάνατος του Ανανία και της Σαπφείρας.

Στο αποστολικό ανάγνωσμα της Κυριακής βρίσκουμε ένα ακόμη τέτοιο κατάλοιπο.

"Ο Θεός οργίζεται και τιμωρεί τους αμαρτωλούς", μας λέει ο Παύλος.

Προσωπικά πολύ αμφιβάλλω αν ο Θεός οργίζεται.

Και το θεωρώ μεγάλη μικρότητα εκ μέρους του να κάθετε να επιβάλλει τιμωρίες στα ανθρωπάκια.

Μου ακούγεται πολύ αφελές και ανθρωπομορφικό για να είναι αληθινό...

Ο Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος, φιλόσοφος που έζησε πριν 2.600 χρόνια, έγραφε πως οι άνθρωποι δημιουργούν τους Θεούς κατ' εικόνα και ομοίωσίν τους.

Και τόνιζε: "Δεν ξέρω αν υπάρχουν Θεοί, αλλά, αν υπάρχουν, οι άνθρωποι δεν είναι σε θέση να τους γνωρίζουν"...