Εύλογα θεολογικά ερωτήματα (Β')

 

- Γιατί λέμε πως το "κακό" μπήκε στη Δημιουργία από την ανθρώπινη ανυπακοή-προπατορικό αμάρτημα, όταν η ίδια η Βίβλος ομολογεί πως προϋπήρχε; Γιατί τι άλλο δηλώνει η ύπαρξη του "δέντρου της γνώσης του καλού και του κακού";

- Υποτίθεται πως ο Θεός τα δημιούργησε όλα "καλά λίαν". Αλλά σχεδόν αμέσως παραδέχεται το πρώτο του σφάλμα. Βλέπει τον Αδάμ μόνο να μαραζώνει και σκέφτεται... "ου καλόν είναι τον άνθρωπον είναι μόνον"! Και φτιάχνει και την Εύα. Γράψε λάθος δηλαδή...

- Η πρώτη απαγόρευση που έθεσε ο Θεός στον άνθρωπο ήταν σκέτη παγίδα. Δεν θα έπρεπε να δοκιμάσει τον απαγορευμένο καρπό. Αλλά υπάρχει κάτι που το ξέρουμε εμπειρικά όλοι και χωρίς να έχουμε σπουδάσει ψυχολογία. Θες να προκαλέσεις, προτρέψεις και ενθαρρύνεις κάποιον να κάνει κάτι; Απαγόρευσέ του το! Αλλά τι; Ο Θεός δεν χαμπάριζε από παιδαγωγικά;

- Σύμφωνα με τη Βίβλο όλα τα είδη εξακολουθούν να υπάρχουν με τη μορφή της αρχικής δημιουργίας τους. Δεν ακολούθησε καμία εξέλιξη! Όμως ο Θεός έδωσε τις εντολές του στον άνθρωπο πολύ μετά από τη Δημιουργία (μέσω Μωυσή). Και πολύ αργότερα έστειλε τον Ιησού να τις διορθώσει και συμπληρώσει. Γιατί; Μήπως περίμενε να ωριμάσει εξελικτικά ο ανθρώπινος εγκέφαλος; Μήπως η Εξέλιξη μπαίνει στη Βίβλο απ' την πίσω πόρτα;

Εμπειρίες "πνευματικού ταξιδιού" (του Γιάννη Νικολουδάκη)

 

Κάθε άνθρωπος ως διαφορετική και μοναδική προσωπικότητα ακολουθεί μια «ιδιαίτερη» πορεία στο πνευματικό ταξίδι του. Πρόκειται για μια πραγματικότητα την οποία «ψηλάφισα» τα τελευταία τρία χρόνια. Είναι δύσκολο σε αυτή την περίπτωση να τεθούν κανόνες· υπάρχει ένας, ωστόσο, βασικός, ο οποίος συνοψίζεται στην παρακάτω φράση: «να είσαι αυθεντικός»! Η αυθεντικότητα προϋποθέτει την ελευθερία, κυρίως δε την ειλικρίνεια. Προηγείται όμως όλων, η αυτογνωσία! Το «Γνώθι Σαυτόν» που έλεγαν οι αρχαίοι...

Φρονώ πως όλες οι αρετές «αρχίζουν και τελειώνουν» στη συγκεκριμένη· δεν χρειάζεται πέραν αυτής κανενός είδους «ηθικός κώδικας». 

Γνωρίζουμε τον εαυτό μας… Πρόκειται για μια διαδικασία, η οποία κρατάει μια ζωή. Και γιατί συνδέω την αυτογνωσία με το πνευματικό ταξίδι; Πέραν του ότι αποτελεί μέρος του «ταξιδιού» αυτού, μόνο έτσι θα γνωρίσουμε εκείνο το οποίο είναι καλό και ωφέλιμο για εμάς! Εκείνο που μας συμφέρει πραγματικά και όχι σύμφωνα με τις παρορμήσεις και τα πάθη «της στιγμής».. Αλήθεια, γνωρίζουμε τι θέλουμε;; Είμαστε κύριοι του εαυτού μας;;

Πέρασα από τον εκκλησιαστικό χώρο, μελέτησα διάφορες θρησκείες, φιλοσοφίες, ιδεολογίες…. και κατάλαβα, εντέλει, πως το «πρόβλημα» δεν βρίσκεται εκεί! Ή για να το θέσω καλύτερα: δεν περιορίζεται στις εν λόγω· αφορά μία συγκεκριμένη «στάση ζωής». Τον δογματισμό, την περιχαράκωση του νου στο «εμείς» και το «εσείς»! Αλλά γιατί βάζω κι εγώ «ταμπέλες»; 

Όπως ανέφερα μόλις πριν λίγο, το «γνώθι σαυτόν» έχει τη μεγαλύτερη σημασία· μπορεί κάποιος ή πολλοί να τη βρίσκουν να είναι δογματικοί, να τους εκφράζει!!! Ας διευκρινίσω, επομένως, πως μιλώ για τον εαυτό μου εδώ! Δεν τον μπορώ τον δογματισμό.. Όχι, διότι έχω κάνα βίτσιο να μη θέλω να ηρεμήσω –κι η πνευματική ηρεμία, τα "πνευματικά καταφύγια", οι θρησκείες κι οτιδήποτε προσιδιάζει σ’ ένα κλειστό σύστημα, αυτήν εξυπηρετούν- αλλά απλά γιατί «δεν μου κάνει»! Είναι η ιδιοσυγκρασία μου τέτοια· και να «ηρεμήσω» π.χ. για 2 μήνες, πάλι θα «ψάχνομαι» μετά το πέρας αυτών των μηνών… 

Το μυαλό «στεγνώνει» όταν δεν ανανεώνει τις «παραστάσεις» του.. Εκτιμώ –και γι’ αυτό το λόγο έχω μελετήσει- τις πνευματικές και θρησκευτικές παραδόσεις των διαφόρων πολιτισμών, όπως και τα φιλοσοφικά κινήματα των διανοητών που έχουν περάσει από το «προσκήνιο», αλλά δεν μπορώ να περιοριστώ σε κανέναν από αυτούς… 

Δεν γνωρίζω εάν στο μέλλον θα «αγκυροβολήσω» κάπου· από την άλλη στην παρούσα φάση δεν είμαι σε καμιά περίπτωση μηδενιστής! Κι ο μηδενισμός, υπό τις αυστηρές του προϋποθέσεις, δόγμα είναι!

Αφήνω ανοιχτές όλες τις «πόρτες», όλα τα ενδεχόμενα· ο κόσμος του πνεύματος για μένα είναι ο κόσμος της ελευθερίας και ελευθερία σημαίνει η συνύπαρξη όλων των «αληθειών» που διατυπώθηκαν, καθ’ όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης παρουσίας επάνω στη γη! Όλα ισχύουν και τίποτα… Ή για να το θέσω διαφορετικά: εμείς διαμορφώνουμε την (δική μας) πραγματικότητα!

Ο δάσκαλος, από την άλλη, καλείται να δώσει στους μαθητές του τη δυνατότητα να «πετάνε» με τα δικά τους «φτερά» και όχι να δημιουργεί οπαδούς ή κινήματα που ομνύουν στο όνομά του. Αυτή είναι η έννοια του «καθοδηγητή»...

Εύλογα θεολογικά ερωτήματα (Α' - Ξεκινάει τον "χορό" ο Γιάννης Νικολουδάκης)

 

"Είσαι πολύ μικρός για να καταλάβεις και συνεπώς να κρίνεις τις βουλές του Θεού", είναι το προσφιλές εκείνο επιχείρημα θεολόγων και ιερωμένων όταν, εύλογα, διατυπώνουμε τις απορίες μας, σχετικά με τα "αδιέξοδα" του χριστιανικού δόγματος... Αδιέξοδα σε κοσμολογικό, αλλά και υπαρξιακό επίπεδο!
Καταρχάς, ξεχνούν κάτι βασικό: και οι ίδιοι (θεολόγοι, ιεροκήρυκες) χρησιμοποιούν το μυαλό τους (αυτοί άραγε είναι σε "απευθείας σύνδεση" με τον Δημιουργό;) προκειμένου να διατυπώσουν τα "επιχειρήματα" που διατυπώνουν! Εκτός αν νομίζουν ότι είναι ήδη "άγιοι" ή στη "σωστή πλευρά της ιστορίας" (προσφιλής φρασεολογία, τελευταία...), οπότε συνεπώς η γνώμη της αποκτάει επιπλέον βαρύτητα! Μπορεί να είναι κι έτσι...
"Εμείς", ωστόσο, θα αποπειραθούμε ως "κακοπροαίρετοι" άνθρωποι και με "αριστερό" λογισμό, να θέσουμε τα δικά μας ερωτήματα, επί τάπητος... Ή, για την ακρίβεια, τις απόψεις, οι οποίες γεννούν τα "αντίστοιχα" ερωτήματα!
Σχετικά με τον ίδιο τον Ιησού...
Θεωρώ πως τα διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι αρκετά για να μας δώσουν την πλήρη εικόνα. Ακόμα και τα "Απόκρυφα" μιλούν με "γρίφους"! Τώρα για τον Θεό... ή είναι "παιχνιδιάρης" σε υπερβολικό βαθμό για τα ανθρώπινα δεδομένα ή είναι αγαθός, αλλά αδύναμος ή είναι παντοδύναμος αλλά απίστευτα Σατανικός ή "ή" "ή"................. πολλά "ή" μπορεί να διατυπώσει κανείς!!! Το ζήτημα είναι πως εδώ και μια χιλιετία -τουλάχιστον- το χριστιανικό δόγμα είναι νεκρό και δεν προσφέρει καμία απολύτως ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ απάντηση (θεολογική "πρόταση") σε αυτά τα ζητήματα, παρά μόνο σε εκείνους και εκείνες που είναι προδιατεθειμένοι/νες ΕΞΑΡΧΗΣ να "εξαπατηθούν"!!!! Ακόμα και θεολόγοι πλέον υποστηρίζουν μια πιο "φιλελεύθερη" εκδοχή, αναγνωρίζοντας ΕΜΜΕΣΩΣ το αδιέξοδο του δογματισμού! Αλλά αυτοί είναι ελάχιστοι... Ακόμα και σήμερα!!!

Όσον αφορά την ύπαρξη του κακού, έχει διατυπωθεί το εξής, σε ελεύθερη μετάφραση: 

"Το Κακό είναι μια ηθική οντότητα και όχι δημιουργηθείσα, αιώνια και όχι φθαρτή· υπήρχε πριν από τον κόσμο· απάρτιζε το τερατώδες, το απαίσιο ον, το οποίο επρόκειτο επίσης να δημιουργήσει έναν τόσο φρικτό κόσμο. Ως εκ τούτου θα υφίσταται και μετά τα πλάσματα του κόσμου αυτού που ονομάζονται "άνθρωποι".
(Μαρκήσιος ντε Σαντ)

Η αντίληψη αυτή -για έναν "Πάγκακο" Δημιουργό, ανεξαρτήτως της υπερβολής με την οποία είναι διατυπωμένη, είναι μια "εναλλακτική", την οποία "αντιμετωπίζει" ο "οποιοσδήποτε" μελετητής της φυσικής και ανθρώπινης ιστορίας, που δεν κλείνει τα μάτια του! Ή, εν πάση περιπτώσει, που δεν έχει τη διάθεση να κάνει κάτι τέτοιο... Δεν αρέσει αυτή η άποψη φυσικά στους "πολλούς", διότι όχι μόνο "ξεβολεύονται", αλλά και φαντάζει μηδενιστικό όλο αυτό· προκειμένου περί των αξιών με τις οποίες έχουν γαλουχηθεί.... Τι να κάνουμε όμως;
Η "συνύπαρξη" και η "αντίδραση" είναι στενά συνδεδεμένες και, με μαθηματική ακρίβεια, η δεύτερη ακολουθεί την πρώτη! Λέγοντας "συνύπαρξη" εννοώ εκείνη των ανθρώπων - μεταξύ τους. Όσο περισσότεροι μαζεμένοι σ' ένα μέρος, τόσο "χειρότερα" τα πράγματα... Η "αντίδραση"/"σύγκρουση" είναι θέμα χρόνου! Σοφά κάποιοι έθεσαν το θέμα του υπερπληθυσμού! Αυτός ο πλανήτης δεν μας χωράει όλους...
Και ρωτώ τώρα εγώ: είναι σοφός και αγαθός ο "δημιουργός" που ΔΕΝ ΠΡΟΕΒΛΕΨΕ (εάν προέβλεψε, ακόμα χειρότερα!) ένα τέτοιο ενδεχόμενο;
Παντοδύναμος και Πανάγαθος, θυμάστε; "Αυξάνεστε και πληθύνεστε" δεν είπε; Ε... φάτε μάτια, ψάρια!! Μεγάλη "σοφία" αυτή η εντολή.... Φαίνεται πως το Μπαγκλαντές -χώρα μικρή με τεράστιο πληθυσμό- ανήκει στους "μετά Χριστόν, πλην εκτός Εκκλησίας, χριστιανούς", διότι αποδεικνύονται "χριστιανικότεροι" στον οικογενειακό προγραμματισμό από τους χριστιανούς εκείνους που παίρνουν προφυλάξεις, από ένα σημείο και μετά!

"Τι εστίν Αλήθεια;"

Στο τέλος της ζωής του Ιησού, ο Πόντιος Πιλάτος, σαν άλλη αρχαία σφίγγα, έθεσε το αιώνιο ερώτημα που απασχολεί τους ανθρώπους. "Τι εστίν Αλήθεια;".

Οι μεταφυσικές και υπαρξιακές ανησυχίες του ανθρώπου δεν απαντώνται με το "αγαπάτε αλλήλους" και το "ο Θεός αγάπη εστί". Ο άνθρωπος αναζητά συγκεκριμένες απαντήσεις σε όλα τα μεγάλα "πώς, πότε, πού, γιατί". Θέλει πειστικές απαντήσεις για το τι είναι το σύμπαν, η ύλη, ο θεός, η ζωή, ο θάνατος, η γνώση...

Αυτά είναι τα πρωτεύοντα ζητήματα. Κι ο Πιλάτος τα ξέρει. Και θέτει, καλοπροαίρετα πιστεύω, το σχετικό ερώτημα. Εσύ Ιησού λες πως είσαι ολόκληρη η αλήθεια. Ισχυρίζεσαι πως κατέχεις τις απαντήσεις. Λέγε, λοιπόν, σε ακούμε. Φώτισέ μας!

Αλλά ο Πιλάτος δεν παίρνει απάντηση. Ο Ιησούς σιωπά ως σήμερα. Όμως ο Θεός δεν παίζει κρυφτούλι. Κομίζει τη βεβαιότητα κι όχι την αμφιβολία. Δεν δίνει ο ίδιος λαβή στην απιστία.

Περί ταπεινοφροσύνης...

 

Απ' τη μια είχαμε τους γονείς που μας καλλιέργησαν τη χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Κι απ' την άλλη έρχεται και η Εκκλησία που μας καλεί συνεχώς να είμαστε ταπεινοί.

Πώς μετά απ' όλα αυτά να σηκώσουμε κεφάλι οι καημένοι οι άνθρωποι και να νιώσουμε καλά με τον εαυτό μας;

Δεν ανακάλυψε ο Χριστιανισμός την Τριαδικότητα

 

Το δόγμα της Τριαδικότητας έχει την προϊστορία του:

- Ο Ησίοδος λέει ότι η Πρώτη Αρχή είχε τρία στοιχεία: Χάος-Γη-Έρωτα.

- Ο Ορφέας θέλει την Πρώτη Κοσμογονική Τριάδα να αποτελείται από τον Φάνην (πατέρας Ήλιος), Μήτιν (σοφία) και Ηρικεπαίον (Δύναμη).

- Ο Φερεκύδης ορίζει τις τρεις Πρώτες Αρχές: Ζευς-Χρόνος-Γη.

- Στον Πλάτωνα οι αντίστοιχες τρεις Αρχές είναι: Θεός-Ύλη-Είδος.

- Οι Αιγυπτιακές Τριάδες είναι: 'Αμμων-Ρα-Φθα και Όσιρις-Ίσις-Ώρος.

- Η Θεία Τριάδα του Ινδουισμού είναι: Μπράχμα (Δημιουργός), Βισνού (συντηρητής) και Σίβα (καταστροφέας).

Δυο δρόμους έχει η ζωή...

 

Στην προηγούμενη ανάρτηση αναφερθήκαμε στις αενάως αντιμαχόμενες και σχεδόν ισοδύναμες δυνάμεις του "καλού" και του "κακού". Οφείλουμε να ομολογήσουμε πως και αυτή η άποψη δεν είναι πρωτότυπη. Τη βρίσκουμε στην αρχαία θρησκεία του Ζωροαστρισμού. 

Οι πιστοί της ήταν διθεϊστές. Δηλαδή δέχονταν την ύπαρξη δύο θεών: του "καλού θεού" (του "φωτός") που τον ονόμαζαν Άχουρα Μάσδα, και του "κακού θεού" (του "σκότους") που τον ονόμαζαν Αριμάν. Οι δυο αυτοί θεοί μάχονται διαρκώς μεταξύ τους αλλά στο τέλος, εσχατολογικά, θα επικρατήσει ο "καλός Θεός".

Προσωπικά θεωρώ τον Ζωροαστρισμό την πιο ρεαλιστική θρησκεία. Αυτή που βρίσκεται πλησιέστερα στην πραγματικότητα που οι εμείς, οι θνητοί άνθρωποι, βιώνουμε.

Απλά, δεν συμφωνώ με την θεοποίηση-προσωποποίηση των δυνάμεων του Καλού και του Κακού. Δεν μπορώ να τις δω σαν αρχηγούς δύο μεγάλων βασιλείων που μάχονται μέχρι τελικής πτώσεως. Ούτε στο τέλος θα επικρατήσει κάποια από τις δύο. 

Οι ανθρωπομορφισμοί, αλλά και ο παραδοσιακός τρόπος προσέγγισης του θείου, κομπλάρουν και αποσυντονίζουν τις ζωές μας. Πρέπει να δούμε την πραγματικότητα κατάματα, να συμβιβαστούμε μαζί της χωρίς ωραιοποιήσεις και ψευδαισθήσεις και να προσπαθήσουμε να κάνουμε τις ζωές μας λίγο πιο υποφερτές και ευχάριστες. 

Ο μύθος του Ηρακλή, που βρέθηκε σε ένα σταυροδρόμι και έπρεπε να επιλέξει είτε τον δρόμο του καλού είτε του κακού είναι πολύ κοντά στην πραγματική ζωή. Κάθε δρόμος έχει τα υπέρ και τα κατά του. Δηλαδή τις συνέπειές του. Η επιλογή πάντα έχει κάποιο ρίσκο. Ο καθένας αναλαμβάνει τις ευθύνες του και πορεύεται ανάλογα...