Το μυστήριο του Ιησού (ΙΖ’ - Ήταν αντιεξουσιαστής; Α’)

Για να μην γίνουμε υπερβολικοί, θα πούμε απλά πως ο Ιησούς δεν ήταν μεν υποστηριχτής της βίαιης ανατροπής της εξουσίας, αλλά σίγουρα την αμφισβητούσε, την περιφρονούσε και αρνιόταν κάθε αυθεντία της.

Όπως θα ξέρετε, πριν αρχίσει τη δημόσια δράση του, ο Ιησούς αποσύρθηκε στην έρημο, νήστεψε κι αντιμετώπισε τους "τρεις πειρασμούς".

Εδώ μας ενδιαφέρει κυρίως ο δεύτερος: Ο Διάβολος του έδειξε όλα τα βασίλεια, τις δόξες και τις εξουσίες του κόσμου. Και του είπε: προσκύνα με και θα στα δώσω όλα. Γιατί όλ’ αυτά μου έχουν δοθεί και τα προσφέρω σε όποιον γουστάρω. 

Ο Ιησούς αρνήθηκε τον πειρασμό αλλά εμμέσως πλην σαφώς επιβεβαίωσε πως όλες οι εξουσίες του κόσμου είναι σατανικές. Κι όλοι οι εξουσιαστές είναι όργανα του Διαβόλου.

Φυσικά, το γεγονός δεν είναι πραγματικό. Αλλά αποδεικνύει τις αληθινές διαθέσεις των πρώτων χριστιανών έναντι των εξουσιών. Και δείχνει μια θέση ριζικά αντιεξουσιαστική, αν όχι και αναρχική.

Βέβαια, στη συνέχεια οι απατεώνες παπάδες και οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες έκαναν λόγο για "χριστιανική αυτοκρατορία"!

Αλήθεια, πότε οι κοσμικές εξουσίες αφαιρέθηκαν απ’ τη δικαιοδοσία του Διαβόλου; Πώς τολμούν οι αλιτήριοι να διαψεύδουν τον ίδιο το Θεό τους που υποτίθεται είπε ότι η δική του εξουσία δεν είναι σ’ αυτόν τον κόσμο, τον οποίο κυβερνά ο Σατανάς;

Ένα άλλο ενδιαφέρον σημείο των Γραφών είναι το πονηρό ερώτημα που κάποιοι έκαναν στον Ιησού σχετικά με την πληρωμή του φόρου υποτέλειας στους Ρωμαίους. Πρέπει ή όχι να τον πληρώνουν οι Ιουδαίοι;

Ο Ιησούς τους έδειξε ένα νόμισμα που είχε την προτομή του Καίσαρα.

Την εποχή εκείνη η κεφαλή του Καίσαρα στο νόμισμα ήταν κάτι πολύ περισσότερο από ένα διακοσμητικό στοιχείο. Υποδήλωνε πως πραγματικός ιδιοκτήτης του κυκλοφορούντος χρήματος ήταν ο Καίσαρας. Όλοι οι άλλοι ήταν προσωρινοί κάτοχοί του.

Άρα, κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, το νόμισμα θα επιστρέψει στον πραγματικό του ιδιοκτήτη. Οπότε, λέει ο Ιησούς, δώσ’ το να πάει στο Διάβολο! Μην το πολυπαιδεύεις.

Αλλά στον Καίσαρα ανήκει μόνο ό,τι έχει τη σφραγίδα και την προτομή του. Τίποτα περισσότερο. Ούτε η ζωή ούτε η ελευθερία ούτε η τιμή, η αξιοπρέπεια και η ψυχή των ανθρώπων.

Με άλλα λόγια περιορίζει στο ελάχιστο και στα πιο επουσιώδη τα όρια της κρατικής παρέμβασης στις ζωές μας...

Το μυστήριο του Ιησού (ΙΣΤ’ - Μεσσίας ή αντάρτης;)

Εκτός απ’ τον Ιησού-προφήτη και τον Ιησού-μάγο, στα ευαγγέλια διακρίνουμε κι έναν τρίτο Ιησού: τον Μεσσία.

Μεσσίας ή Χριστός σημαίνει "κεχρισμένος", και στη δημοτική "αλειμμένος".

Οι Εβραίοι ονόμαζαν Μεσσία οποιονδήποτε είχε πάρει επισήμως το χρίσμα σ’ ένα λειτούργημα: του ιερέα, του προφήτη ή του βασιλιά.

Οι προφητείες της Εβραϊκής Βίβλου (Παλαιάς Διαθήκης) δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών: ο Μεσσίας θα είναι 100% άνθρωπος, σαν τον Μωυσή, που θα ελευθερώσει τον εκλεκτό λαό και θα ξαναστήσει το Βασίλειο του Ισραήλ.

Σε καμία περίπτωση ο Μεσσίας δεν θα είναι Θεός. Αυτό είναι μια βλάσφημη, γελοία και αποκρουστική επινόηση των Χριστιανών του 4ου αιώνα!

Αλλά ο Ιησούς δεν ήταν καν ο αναμενόμενος Μεσσίας του Ισραήλ!

Σύμφωνα με τις προφητείες, ο Μεσσίας θα ήταν απόγονος του Δαβίδ και θα καταγόταν απ’ τη Βηθλεέμ. 

Οπότε, οι Χριστιανοί επινόησαν το μύθο της "απογραφής" για να μεταφέρουν την οικογένεια του Ιησού απ’ τη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας στην άλλη άκρη της χώρας, τη Βηθλεέμ.

Επινόησαν και δύο γενεαλογίες του Ιησού, που είναι τόσο διαφορετικές μεταξύ τους που προκαλούν όχι γέλιο αλλά θλίψη με τη βλακεία των συγγραφέων τους.

Άσε που οι υποτιθέμενοι πρόγονοι του Ιησού αφορούν τη γενιά του Ιωσήφ, που, όπως ξέρουμε, δεν ήταν βιολογικός πατέρας του Ιησού. Σκέτη παράνοια...

Ένας τέταρτος Ιησούς είναι ο επαναστάτης-αντάρτης.

Προσωπικά τη θεωρώ ως την πιο αληθοφανή εκδοχή του Ιησού.

Έναν μαθητή του τον έλεγαν "Ισκαριώτη", δηλαδή "σικάριο", με απλά λόγια "μαχαιροβγάλτη τρομοκράτη". "Σικάριοι" ήταν οι Ιουδαίοι αντάρτες πόλεων που μπερδεύονταν με το πλήθος και μαχαίρωναν ύπουλα τους συνεργάτες των Ρωμαίων κατακτητών.

Έναν άλλον μαθητή τον έλεγαν "Ζηλωτή", δηλαδή μέλος της γνωστής στην εποχή ακραίας αντάρτικης ομάδας των Ιουδαίων.

Ο Ιωάννης και ο Ιάκωβος ονομάζονται "Βοανεργές", δηλαδή "γιοι της βροντής". Ήταν συνηθισμένο παρατσούκλι των αντιστασιακών. Κάτι σαν τον δικό μας "καπετάν Κεραυνό" της Εθνικής Αντίστασης.

Ο Πέτρος ήταν κλασικός μαχαιροβγάλτης. Όχι μόνο οπλοφορούσε συνεχώς αλλά και η ευκολία με την οποία κάρφωσε το στιλέτο του στο πρόσωπο του υπηρέτη που επιχείρησε να συλλάβει τον Ιησού δείχνει πόσο αδίστακτος ήταν.

Ο Ιησούς τον αποκαλεί "Βαριωνά"! Η ψετοεκκλησία μας το ερμηνεύει ως "Υιός του Ιωνά". Επίσης και το "Ισκαριώτης" το ερμηνεύει ως "του Κέριοτ". 

Μεγάλοι ψεύτες, μην τους πιστεύετε! "Ισκαριώτης" είναι ο "σικάριος" επαναστάτης. Και  "Βαριωνάς" στα αραμαϊκά σημαίνει "αντάρτης" και "φυγόδικος"!

Δες τε την ιστορία με τη βίαιη απομάκρυνση των εμπόρων απ’ το Ναό. Μιλάμε για τον καλύτερα φρουρούμενο χώρο της Ιουδαίας. Αποκλείεται ο Ιησούς μόνος του να τα έβαλε με τον υπόκοσμο που έλεγχε το εμπόριο του Ναού. Είναι προφανές πως πρόκειται για μια αφνιδιαστική καταδρομική επιχείριση των ένοπλων οπαδών του.

Οι μαθητές του Ιησού ήταν ουσιαστικά η ένοπλη σωματοφυλακή του. Κάτι σαν τους "μαυροσκούφιδες" του Βελουχιώτη.

Ο Ιησούς ήταν ένας απ’ τους πολλούς επαναστάτες της εποχής του. 

Οι ιουδαϊκές και ρωμαϊκές αρχές το ήξεραν καλύτερα από μας. Γι’ αυτό και τον θανάτωσαν με τον τρόπο που τιμωρούσαν τους επαναστάτες, γι’ αυτό κι έγραψαν στο σταυρό του "Βασιλιάς των Ιουδαίων". Έστω και κατά δήλωσή του.

Μην ξεχνάμε πως όταν ο Πιλάτος τον ρώτησε αν ήταν όντως ο Βασιλιάς των Ιουδαίων, εκείνος δεν το αρνήθηκε κατηγορηματικά.

Περιορίστηκε μόνο σ’ ένα διφορούμενο "συ είπας"...

Ο σταυρός δεν είναι εθνικό σύμβολο!

Τα ’χουμε ξαναπεί αλλά καλό είναι να τα επαναλαμβάνουμε πότε-πότε προς εμπέδωση:

"Ρωμιοί" ονομάζονταν οι άνευ εθνικότητας υπήκοοι του ρωμαϊκού κράτους.

Τους ένωναν η χριστιανική πίστη και η ρωμαϊκή αυτοκρατορική ιδέα.

Όταν το ρωμαϊκό κράτος διασπάστηκε σε Ανατολικό και Δυτικό, το κάθε μέρος διεκδίκησε για τον εαυτό του τη ρωμαϊκή οικουμενική ιδεολογία. Και προσπάθησε να σφετεριστεί τον όρο "ρωμαϊκό".

Οι Δυτικοί αποκαλούσαν υβριστικά τους Ανατολικούς "Γραικούς", δηλαδή απολίτιστους και φανατικούς ανατολίτες. Κάτι σαν "γύφτουλες". Κι αυτή η αρνητική έννοια του Γραικού διατηρείται ακόμα σε ορισμένες δυτικές κοινωνίες, κυρίως της Βόρειας Ιταλίας.

Οι Ανατολικοί, με τη σειρά τους, αποκαλούσαν τους Δυτικούς "Φράγκους", δηλαδή βάρβαρους και πολεμοχαρείς Ευρωπαίους... Ο όρος "Έλλην" ποτέ δεν είχε την έννοια της φυλής, του έθνους, της βιολογικής καταγωγής. Γι’ αυτό και ποτέ δεν υπήρξε πόλη, κράτος, βασίλειο, αυτοκρατορία, ούτε καν χωριό, με το όνομα "Ελλάδα"! Η λέξη "Έλληνας" είχε καθαρά πολιτισμική-θρησκευτική σημασία και αποδιδόταν σε όποιους υιοθετούσαν έναν συγκεκριμένο τρόπο σκέψης και ζωής... 

Όταν ιδρύθηκε το κράτος μας, ετέθη και το πρόβλημα της ονομασίας του. Μεταξύ των τριών υποψηφίων ονομάτων Ελλάδος-Ρωμυλίας-Γραικίας επικράτησε το τρίτο.

Πιστεύω πως η επιλογή του ονόματος Γραικία-Γραικοί, όσο κι αν είναι υποτιμητικό, αντιστοιχούσε στην πραγματικότητα των αρχών του 19ου αιώνα. 

Τότε ήμασταν ένα συνονθύλευμα ληστρικών φυλών, απαίδευτοι, φανατικοί, θρησκόληπτοι, που το μόνο που μας ένωνε ήταν μια δεισιδαιμονική πίστη στην ορθόδοξη ανατολική εκκλησία. Και η μόνη σημαία που θα μπορούσε κάτι να μας πει ήταν ένα πανί με το σταυρό στη μέση.

Από τότε πέρασαν σχεδόν 2 αιώνες. Και πολλά άλλαξαν στη διαδρομή. 

Η χριστιανική πίστη του λαού μας υποχώρησε σημαντικά, αυξήθηκε κατακόρυφα ο αγνωστικισμός, η αθεΐα, η θρησκευτική αδιαφορία, ήρθαν κι οι αλλόπιστοι μετανάστες και οι συσχετισμοί ανατράπηκαν.

Η Χριστιανική Εκκλησία έχασε το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνικής και πολιτικής της επιρροής. Ειδικά τα τελευταία 30 χρόνια έχει κυριολεκτικά ξεδοντιαστεί. 

Έφαγε και τρώει αλλεπάλληλα χαστούκια: καθιέρωση πολιτικού γάμου, αποποινικοποίηση μοιχείας, συναινετικό διαζύγιο, ισότητα δύο φύλων, μη αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες, αποτέφρωση νεκρών, σύμφωνα συμβίωσης για ετερόφυλα και ομοφυλόφιλα ζευγάρια, πρωθυπουργοί και υπουργοί αρνούνται να δώσουν όρκο κ.λπ κ.λπ.

Η Εκκλησία δίνει πλέον μάχες οπισθοφυλακής. Έχει καταντήσει ένας υπερ-συντηρητικός οργανισμός που παλεύει να κρατήσει πίσω την κοινωνία και να διασφαλίσει τα προνόμιά της.

Από φορέας ενότητας έχει καταντήσει πηγή διαίρεσης και διχασμού!

Νομίζω πως έχουμε ήδη μπει σε μια διαδικασία μετατροπής μας από Γραικούς σε Έλληνες.

Δεν είμαστε πια οι φανατικοί θρησκόληπτοι που προσπαθούν να κάνουν όλους τους άλλους σαν αυτούς. Θυμάστε πόσο αηδιαστική ήταν η επιμονή των Γραικών να βαπτίζουν σχεδόν με το ζόρι τους άμοιρους Αλβανούς μόλις άρχισαν να πρωτοπατάν το πόδι τους στη χώρα μας;

Σίγουρα έχουμε αρχίσει να γινόμαστε κάπως πιο ανεκτικοί, πιο ανοιχτόμυαλοι, λιγότερο φανατικοί, λίγο πιο ορθολογιστές, δηλαδή πιο Έλληνες.

Οι λαοί είναι όπως τα άτομα. Αν δεν εξελίσσονται, δεν προοδεύουν, δεν προσαρμόζονται, μαραζώνουν και πεθαίνουν.

Πιστεύω πως η μόνη ελπίδα σωτηρίας μας είναι να μετατραπούμε επιτέλους σε Έλληνες.

Να απορρίψουμε και ν’ αλλάξουμε όλα τα γραικικά σύμβολα. 

Να φτιάξουμε άλλη σημαία χωρίς σταυρούς ή θρησκευτικά σύμβολα, που πλέον διχάζουν και δεν ενώνουν.

Ν’ αλλάξουμε το Σύνταγμά μας, που τώρα μοιάζει με ευχέλαιο! Ξεκινάει με το "στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

Να χωριστεί οριστικά η Εκκλησία απ’ το Κράτος και να μετατραπεί σε ένα απλό σωματείο.

Και ν’ αλλάξουμε και εθνικό ύμνο. Αυτοί οι στίχοι για τα "ιερά κόκαλα" και τις "όψεις του σπαθιού τις φοβερές" ακούγονται πολύ γελοίοι σήμερα.

Προσεχώς θα σας πω τι προτείνω για τα νέα Εθνικά μας Σύμβολα. Ελληνικά κι όχι Γραικικά.

Οι "Παλαιόπιστοι" της Ρωσίας (Πηγή: www.lifo.gr)

Οι Παλαιόπιστοι είναι Ρώσοι Χριστιανοί που αποκόπηκαν από την επίσημη Ορθόδοξη Εκκλησία το 1666 και συνεχίζουν το παλιό τελετουργικό, πριν τις μεταρρυθμίσεις του Πατριάρχη Μόσχας Νίκωνoς.

(Από το Wikipedia: Ο Νίκων έτρεφε απεριόριστο θαυμασμό προς τα βυζαντινά πρότυπα των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας και επιχείρησε διάφορες εκκλησιαστικές μεταρρυθμίσεις όπως την αναθεώρηση ορισμένων λειτουργικών κειμένων. Εστράφη προς τα ελληνόφωνα Πατριαρχεία της Ανατολής και τους Έλληνες λογίους, με τους οποίους διαβουλεύτηκε για την ανανέωση της λατρείας και της παράδοσης προς την κατεύθυνση των ελληνικών προτύπων. Επείσθη ακόμη και για το γεγονός ότι η ρωσική εκκλησιαστική εικονογραφία είχε απομακρυνθεί αρκετά από τα ορθόδοξα πρότυπα και είχε επηρεαστεί σοβαρά από το πολωνικό μπαρόκ. Έφτασε στο σημείο μάλιστα να συγκαλέσει Σύνοδο, η οποία αποφάσισε την επιστροφή στα ελληνικά πρότυπα. Απαγόρευσε αυστηρά το κτίσιμο κωνικών ναών, κατά το πρότυπο του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Βασιλείου στη Μόσχα, και κατεδάφισε πολλούς από αυτούς που είχαν ήδη κτιστεί, προκειμένου να επιβάλει την επιστροφή στο «παλαιο-βυζαντινό» πρότυπο). 

Το Dersu είναι ένα μικρό χωριό στην ακτή της Ρωσίας που βλέπει στον Ειρηνικό Ωκεανό και το κατοικούν κυρίως Ρώσοι Παλαιόπιστοι. Είναι άνθρωποι με πολύ αυστηρές θρησκευτικές πεποιθήσεις που τους απαγορεύουν να χρησιμοποιούν τη σύγχρονη τεχνολογία, να φορούν μοντέρνα ρούχα και άλλα πολλά. 

Η μέρα στο σπίτι των Παλαιόπιστων ξεκινάει από πολύ νωρίς το πρωί. Πρώτα ξυπνούν οι μεγάλοι: η μητέρα ξεκινάει να μαγειρεύει το πρωινό γεύμα κι ο πατέρας ξυπνάει τα παιδιά. Όλα τα μέλη της οικογένειας πρέπει να δουλεύουν σκληρά και να έχουν κάτι να κάνουν στη διάρκεια της ημέρας, έτσι πρέπει να τρώνε καλά το πρωί.  

Το μυστήριο του Ιησού (ΙΕ’ - ’Ηταν μάγος-θαυματοποιός-τσαρλατάνος;)

Απ’ τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού οι μελετητές των Ευαγγελίων είχαν διαπιστώσει πως δεν έχουμε να κάνουμε με έναν αλλά με πολλούς Ιησού!

Ένας, π.χ., είναι ο προφήτης-ηθικολόγος Ιησούς, που μιλάει και δρα ως ελληνο-ρωμαίος φιλόσοφος και απευθύνεται στη διανόηση.

Ένας άλλος, είναι ο μάγος-Ιησούς, ο θαυματουργός, που απευθύνεται στον αμαθή και δεισιδαίμονα όχλο.

Ο ένας Ιησούς συγκρούεται με τον άλλον: ο προφήτης αρνείται τα θαύματα λέγοντας "Ω γενιά, πονηρή και μοιχαλίδα, ζητάτε θαύματα, αλλά θαύματα δεν θα σας δοθούν εκτός από αυτό του προφήτη Ιωνά"!

Αλλά ο άλλος Ιησούς, ο μάγος, του δίνει και καταλαβαίνει. Μας φλομώνει στα "θαύματα", τα περισσότερα των οποίων είναι ανόητα, άχρηστα και, φυσικά, ανύπαρκτα.

Η "θαυματουργία" προϋποθέτει ανθρώπους ευκολόπιστους, αμαθείς, αφελείς, ίσως και μισο-βλαμμένους.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως η "θαυματουργή" δύναμη του Ιησού δεν μπορεί να εκδηλωθεί στον τόπο καταγωγής του. Όσοι τον γνώριζαν από μικρό παιδί δεν μπορεί να ξεγελαστούν εύκολα.

Το πρώτο "θαύμα" του Ιησού είναι αυτό στο γάμο της Κανά. Δεν είναι καθόλου τυχαίο πως το αναφέρει μόνο ένας απ’ τους τέσσερις ευαγγελιστές. Και, φυσικά, κάνει μπαμ από μακριά πως είναι παραλλαγή της πρώτης πληγής του Φαραώ, που τα νερά του ποταμού μετατράπηκαν σε αίμα.

Έχουμε δύο θαύματα πολλαπλασιασμού των άρτων και των ψαριών. Την πρώτη φορά με πέντε ψωμιά και δύο ψάρια ταΐζονται 5000 άντρες. Τη δεύτερη, με πέντε ψωμιά και "ολίγα" ψάρια θρέφονται 4000 άντρες. 

Κάνει εντύπωση πως μένει σταθερός ο αριθμός των ψωμιών, αλλά αλλάζει το πλήθος των χορτασμένων και, ελαφρώς, ο αριθμός των ψαριών. Τα δε γυναικόπαιδα δεν υπολογίζονται, παρόλο που μπορεί να είναι πιο λαίμαργα και φαταούλικα!

Το "γερό χαρτί" των Χριστιανών είναι, φυσικά, οι θεραπείες των ασθενειών. Μιλάμε για ατέλειωτες θεραπείες. Πολύ ανθυγιεινός τόπος η Παλαιστίνη εκείνης της εποχής.

Κατά παράδοξο τρόπο, το σάλιο του Ιησού είχε ιδιαίτερες θεραπευτικές ιδιότητες. Θεράπευε πότε κωφάλαλους και πότε τυφλούς. Πότε αρκούσε μόνο του, πότε σε συνδυασμό με χώμα που ο ίδιος ο μάγος το ανακάτευε με το σάλιο του και έβαζε τον πηλό στο ασθενές όργανο.

Οι θεραπείες των "δαιμονισμένων" είναι ιδιαίτερα ανατριχιαστικές. Αλλά και κάπως θεότρελες!

Τα δαιμόνια εμφανίζονται να μπαινοβγαίνουν σε ανθρώπινα σώματα καθώς και να μεταφέρονται σε κοπάδια χοίρων που ως άλογα καλπάζουν προς τη θάλασσα όπου γκρεμίζονται. Εικόνες εντελώς σουρεαλιστικές και ασυνάρτητες. 

Οι επιληπτικοί και οι κωφάλαλοι θεωρούνται επίσης "δαιμονισμένοι"! Τους έχει κυριεύσει το πνεύμα το "άλαλον και κωφόν"! "Έξελθε!", το διατάζει ο Ιησούς. Και το πνεύμα, αν και κουφό, ακούει και υπακούει. Και εξέρχεται "κραυγάζον", αν και άλαλο!

Μια άλλη μέρα ο Ιησούς σταματάει μια καταιγίδα "επιτιμώντας" την! Δηλαδή τη μάλωσε σαν να ήταν μικρό και άτακτο παιδάκι.

Εντελώς παράλογη είναι και η κατάρα του Ιησού σε μια καημένη συκιά που λόγω εποχής δεν είχε να του προσφέρει σύκα. Εκείνος, μη μπορώντας να ελέγξει την πείνα και το θυμό του, την ξέρανε για πάντα. Έλεος ρε παιδιά...

Κάποτε έρχεται κι η ώρα να πληρώσει τον ΕΝΦΙΑ. Κι επειδή δεν είχε, διατάζει τον Πέτρο να ρίξει στη θάλασσα αγκίστρι και ν’ ανοίξει το στόμα του πρώτου ψαριού που θα πιάσει όπου θα βρει το απαιτούμενο ποσό! 

Αυτό, ειλικρινά, με ξεπερνάει. Ολόκληρος θεός, γιατί δεν έφτιαχνε κατευθείαν ένα χρυσό νόμισμα, κι έστησε όλο αυτό το περίπλοκο σκηνικό; Δεν το καταλαβαίνω...

Με τις "αναστάσεις νεκρών", καλύτερα να μην ασχοληθώ γιατί θα σας ... κολάσω!

Όλ’ αυτά θα μπορούσαν να θεωρηθούν γραφικά και χαριτωμενιές.

Αλλά ο τρόπος που εξακολουθεί να τα εκμεταλλεύεται μέχρι και σήμερα η χριστιανική εκκλησία, στήνοντας ολόκληρη χρυσοφόρα βιομηχανία θαυμάτων, μας αναγκάζει να τους χτυπάμε κάτω σαν χταπόδια όπου τους βρίσκουμε...

Μπορεί να υπάρξει ηθική χωρίς θρησκεία?

Για να μην πελαγοδρομήσουμε, ας ξεκινήσουμε με δύο διαπιστώσεις της ανθρωπολογίας:

Α) Η ηθική, με την έννοια άτυπων κανόνων στοιχειώδους κοινωνικής συμπεριφοράς, προϋπήρχε της θρησκείας. Τέτοιες μορφές πρωτόγονης "ηθικής" παρατηρούμε και σε όλα τα είδη των αγελαίων ζώων.

Β) Οι θρησκείες για χιλιάδες χρόνια στερούνταν κάθε έννοια ηθικής. Η αρχέγονη μορφή θρησκείας δεν επεδίωκε να κάνει τον άνθρωπο ηθικότερο ή πνευματικά ανώτερο. Στόχο της είχε να δώσει μια ερμηνεία του εχθρικού φυσικού περιβάλλοντος και να γίνει εξευμενισμός-προσεταιρισμός των "σκοτεινών" δυνάμεων που κυριαρχούν στον κόσμο ώστε να λειτουργήσουν προς όφελος του ανθρώπου.

Βλέπουμε, έτσι, στην αρχαία μας θρησκεία να προσωποποιούνται-θεοποιούνται τα φυσικά φαινόμενα, και τους Θεούς να είναι συχνά χειρότεροι των ανθρώπων, αγριότεροι, ανηθικότεροι, εκδικητικότεροι...

Οι αρχαίοι Έλληνες όταν αναζητούσαν ηθικά πρότυπα, δεν κατέφευγαν στους Θεούς αλλά στους ήρωες-ημίθεους, όπως τον Ηρακλή, Θησέα κ.λπ.

Σταδιακά, αλλά όχι ταυτόχρονα σε όλους τους λαούς, η θρησκεία ενσωμάτωσε και ιεροποίησε συγκεκριμένες ηθικές αρχές που ήδη είχαν επικρατήσει στα πλαίσια της κοινωνικής συμβίωσης.

Και φτάνουμε στη νεότερη εποχή που ουσιαστικά ηθική και θρησκεία ταυτίζονται.

Ο Ντοστογιέφσκι είχε γράψει την περίφημη φράση "χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται". Με αυτή θα ασχοληθούμε σε μια σειρά αναρτήσεων αργότερα. Εδώ θα κάνουμε απλώς κάποιες νύξεις: είχε άραγε δίκιο ο μεγάλος Ρώσος συγγραφέας?

Η προσωπική μου άποψη είναι η εξής: ο Ντ. διατύπωσε τη θέση αυτή ζώντας σε μια κοινωνία απολίτιστη, αμόρφωτη, υλικά και κοινωνικά εξαχρειωμένη. 

Μια τέτοια κοινωνία ήταν φυσικό να μη διαθέτει κανέναν απολύτως φραγμό. Οπότε χρειαζόταν ένας Θεός να παίξει το ρόλο του πανεπόπτη μπάτσου! Στις συνθήκες εκείνες όντως... χωρίς Θεό όλα επιτρέπονταν!

Όμως, όπου έχει επικρατήσει ο πολιτισμός και οι βασικές του αρχές, κυρίως ο σεβασμός στη ζωή, στην προσωπικότητα και διαφορετικότητα του άλλου, ο Θεός-χωροφύλακας σταδιακά χάνει την αναγκαιότητά του.

Αν η φράση του Ντ. ίσχυε και στον πολιτισμένο κόσμο τότε οι "Λέσχες Αθέων" στις ΗΠΑ και στην Αγγλία, με τα εκατομμύρια μέλη, θα έπρεπε να ήταν άντρα ληστών και εγκληματιών!

Όμως συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. 

Οι συνειδητοί άθεοι του πολιτισμένου δυτικού κόσμου είναι η αφρόκρεμα της κοινωνίας, έχουν κατάλευκα ποινικά μητρώα, είναι βαθιά ανθρωπιστές, δραστηριοποιούνται σε εθελοντικές αποστολές και προσφέρουν ανιδιοτελώς υπηρεσίες χωρίς να επιδιώκουν τον προσηλυτισμό κανενός, όπως δυστυχώς κάνουν οι άθλιοι χριστιανοί ιεραπόστολοι...

Αντίθετα, αν επισκεφτεί κανείς φυλακές και πορνεία του τρίτου κόσμου θα εντυπωσιαστεί με τη θρησκοληψία των τροφίμων τους!

Συνεπώς, η θρησκεία και ο Θεός μπορεί εν μέρει να φανούν χρήσιμα εργαλεία για τη χαλιναγώγηση των άγριων ανθρώπινων ενστίκτων. 

Αλλά απευθύνονται σε πρωτόγονες και υπανάπτυκτες κοινωνίες, που βρίσκονται ακόμα στη "νηπιακή" φάση εξέλιξής τους...

Το μυστήριο του Ιησού (ΙΔ’ - Ήταν ένας κυνικός φιλόσοφος της Ιουδαίας?)

 

Ο Ιησούς, τηρώντας την ιουδαϊκή παράδοση, αποκαλούσε το Θεό "Άμπα", δηλαδή "πατέρα". Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν υποδηλώνει θεϊκή υιότητα ή ιδιότητα του Ιησού. Ακόμα κι οι αρχαίοι Έλληνες αποκαλούσαν το Δία "Πατέρα θεών και ανθρώπων". 

Όλοι οι Ιουδαίοι θεωρούσαν τον εαυτό τους "παιδί του Θεού". Όχι μόνο λόγω της δημιουργίας του ανθρώπου απ' το Θεό, αλλά και ως μέλη του "περιούσιου λαού". 

Βέβαια, μπορεί ο απλός Ιουδαίος να απέφευγε να αυτοανακηρύσσεται δημόσια ως "Υιός του Θεού", αλλά οι Χασιδαίοι κι οι Προφήτες χρησιμοποιούσαν κατά κόρον αυτή την προσφώνηση για να δηλώσουν την ικανότητά τους να έχουν απευθείας διάλογο με το Θεό. 

Αλλά πρέπει να το ξεκαθαρίσουμε: η προσφώνηση αυτή σε καμιά περίπτωση δεν δήλωνε θεϊκή ιδιότητα. Αυτό ήταν ένα κατασκεύασμα των Χριστιανών και μάλιστα του 4ου αιώνα μ.Χ.

Ο Ιησούς πρέπει να ήταν κατά πάσα πιθανότητα ένας ιδιόμορφος αλλά συμπαθής τύπος. Μέσα στο μυαλό του βίωνε ζωντανά τη Βασιλεία του Θεού. 

Κατακεραύνωνε τον πλούτο, εξυμνούσε τη φτώχεια και την κοινοκτημοσύνη. Ενέπνευσε τον Άγιο Φραγκίσκο της Ασίζης, τον Ουίλιαμ Μπλέικ, τον Τολστόι, τη Μητέρα Τερέζα, ακόμα και τον τζαϊνιστή Μαχάτμα Γκάντι...

Οι Χριστιανοί συγγραφείς προσπαθούν να μας πείσουν πως τα μηνύματα του Ευαγγελίου ήταν εντελώς καινούργια. Στο Μεσαίωνα ίσως να έπειθαν τους πολλούς. Σήμερα, που η γνώση και η πληροφόρηση πλεονάζουν, ξέρουμε πολύ καλά πως ο Χριστιανισμός είναι ένα συνονθύλευμα όλων των τότε γνωστών θρησκειών και φιλοσοφιών. 

Ακόμα και ο αντικομφορμισμός του Ιησού δεν θα προκαλούσε καμία εντύπωση στους Ινδούς γιόγκι ή στους Έλληνες κυνικούς. Οι "παραβολές" του Ιησού είναι κακομεταφρασμένες ανακυκλώσεις ινδουιστικών μύθων, χωρίς να αποκλείσουμε και προσπάθεια μίμησεις των μύθων του Αισώπου.

Πολλοί "άσωτοι υιοί" γινόντουσαν δεκτοί στις φιλοσοφικές σχολές της Αθήνας. Ενώ ο Κήπος του Επίκουρου ήταν γνωστό πως φιλοξενούσε και πολλές γνωστές πόρνες της πόλης. Συνεπώς ούτε και σ' αυτό πρωτοτύπησε ο Ιησούς, αν και πρέπει να αναγνωρίσουμε πως το να συναναστρέφεσαι με πόρνες στην Ιουδαία χρειαζόταν πολύ μεγαλύτερη τόλμη απ' ό,τι στην αρχαία Αθήνα...

Δεν έχω καμία αμφιβολία πως αν ζούσε σήμερα ο Ιησούς θα σύχναζε στα κακόφημα στέκια των χασισοποτών, των νταβατζήδων και των πορνών. "Δεν ήρθα να σώσω τους δίκαιους αλλά τους αμαρτωλούς", θα ξαναέλεγε...

Όμως όλ' αυτά σόκαραν τους συντηρητικούς και απαίδευτους Ιουδαίους. Κι όμως, κατάφερνε να έχει πολλούς οπαδούς. Αρκετούς φανερούς κι ακόμα περισσότερους κρυφούς. Μέχρι και στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα έβρισκαν απήχηση οι διδασκαλίες του.

Αλήθεια, τι ήταν αυτό που πραγματικά μαγνήτιζε τους Εβραίους που τύχαινε να τον πλησιάσουν?

Αυτό θα το συζητήσουμε σε επόμενη ανάρτηση...