Γνωριμία με το Ισλάμ (Ε') - Με τους Αλεβήδες της Σεβάστειας...

Στη Σεβάστεια, όπως και σ’ όλη την Τουρκία, ζουν πολλοί Αλεβήδες. Είναι ένα παρακλάδι του Σιιτισμού, που το συναντάμε και σε πολλές άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής. 

Οι Αλεβίδες κυριαρχούν και στην παραλιακή ζώνη της Συρίας. Αλεβής (Αλαουής στα συριακά) είναι κι ο Άσαντ!

Οι Τούρκοι μισούν τους Αλεβήδες. Τους θεωρούν "πράκτορες του σιιτικού Ιράν", κάτι σαν "πέμπτη φάλαγγα"!

Ο τσακωμός Σιιτών και "ορθόδοξων" Σουνιτών πάει πολύ πίσω, στα χρόνια των διαδόχων του Μωάμεθ. 

Οι Σιίτες πιστεύουν πως Χαλίφης, δηλαδή θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης των μουσουλμάνων, μπορεί να είναι μόνο συγγενής-απόγονος του Μωάμεθ. Γι’ αυτό κι ακολουθούσαν τον Αλή, ξάδελφο και γαμπρό του Μωάμεθ. "Σιίτης" σημαίνει "σι’ ατ Αλή", δηλαδή "παράταξη του Αλή" στ’ αραβικά.

Οι Σουνίτες, αντίθετα, θεωρούν πως Χαλίφης πρέπει να γίνεται εκείνος που διαπρέπει στα πεδία της μάχης και της πολιτικής, κι ας μην είναι απόγονος του Μωάμεθ. Με άλλα λόγια είναι κάπως πιο αξιοκρατικοί...

Οι Αλεβήδες της Τουρκίας έζησαν πολλές καταπιέσεις και διώξεις, ιδίως μέχρι το 1960 που αναγνωρίστηκαν ως επίσημη θρησκευτική μειονότητα. Ανήκαν ανέκαθεν στην αντιπολίτευση. Είναι φιλελεύθεροι, αριστεροί και ανέδειξαν πολλούς διανοουμένους.

Το 1920 οι Αλεβήδες εξεγέρθηκαν κι είχαν πολλά θύματα. Το 1979 είχαμε στη Σεβάστεια ένοπλες θρησκευτικές συμπλοκές με δεκάδες νεκρούς, κυρίως Αλεβήδες...

Οι Αλεβήδες της Σεβάστειας ζουν σ’ ένα γκέτο στις παρυφές της πόλης. Κάτι σαν τα Λιόσια της Αθήνας.

Διασχίζω την κεντρική οδό του γκέτο και κάθομαι σ’ ένα καφενείο γεμάτο άνεργους άντρες.

"Οι Αλεβήδες είμαστε στη Σεβάστεια απ’ το 1270 αλλά ζούμε σαν τους μαύρους της Νότιας Αφρικής", μου λένε.

Κοιτάζω τις φάτσες τους. Φαίνονται πιο άγριοι. Ίσως γιατί είναι ηλιοκαμένοι, αδύνατοι και μουσάτοι.

Κάποιοι παραδίπλα παραγγέλνουν μπαλαντάινς. Στους Σιίτες επιτρέπεται το αλκοόλ.

Ζητάω να με φέρουν σ’ επαφή με το θρησκευτικό τους ηγέτη, τον "ντεντέ" που μεταφράζεται κάτι σαν "παππούς". Δυσπιστούν, αλλά παραδόξως πείθονται μόλις τους δηλώνω "θεολόγος"!

Το σπίτι του "ντεντέ" είναι φτωχικό αλλά πολύ ανώτερο απ’ τις καλύβες του γκέτο. Με υποδέχεται εγκάρδια και με κερνάει τσάι.

"Η προσευχή μας, το τζεμ, δεν γίνεται σε τζαμί. Εμείς πιστεύουμε πως κάθε σπίτι είναι κι ένα τζαμί. Ούτε είμαστε υποχρεωμένοι να στρεφόμαστε προς τη Μέκκα. Για μας η απόδειξη της πίστης είναι ν’ αγαπάμε τους ανθρώπους"...

Θαυματομανία!

Τα κατάλοιπα της αρμενικής κληρονομιάς είναι ακόμα ορατά στην Πόλη. Λειτουργούν κάποια παλιά σχολειά και καμιά τριανταριά εκκλησίες τους.

Ένας φίλος Αρμένης μού γίνεται φορτικός: "Πρέπει να ’ρθεις απόψε στην εκκλησία Μπαλάτ. Είναι η νύχτα του θαύματος"!

"Ποιου θαύματος;".

"Είναι παράδοση. Αυτή τη μέρα γίνεται κάθε χρόνο ένα θαύμα. Πάντα ένας άρρωστος γίνεται καλά μέσα στο ναό"! 

Μάλιστα... δεν πρόκειται να τη χάσω μια τέτοια ευκαιρία.

Η αρμένικη εκκλησία του Μπαλάτ, στο Χρυσό Κέρας, είναι ένα τεράστιο θολωτό κτίριο περιφραγμένο με ψηλούς πέτρινους τοίχους. Βρίσκεται στην Παλιά Πόλη, μέσα σ’ ένα δαίδαλο σοκακιών με φτωχά σπίτια, το ένα πάνω στο άλλο...

Μόλις φτάνω, τι να δω. Χιλιάδες κόσμος να συνωστίζεται μέχρι λιποθυμίας. Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι. Περισσότεροι οι τελευταίοι. Συνήθως ο θεραπευόμενος είναι μωαμεθανός. "Αυτοί πιστεύουν περισσότερο", μου εξηγεί ο φίλος.

Μια χορωδία υποτίθεται πως ψέλνει. Είναι ένα παράφωνο μουρμουριτό. 

Τα φώτα είναι όλα ανοιχτά. "Έτσι θα μείνουν ως το πρωί που ο Θεός θα επιλέξει αυτόν που σήμερα θα θεραπεύσει"!

Η ατμόσφαιρα είναι γεμάτη προσδοκία. Τόσους μαζεμένους ανάπηρους δεν έχω ξαναδεί στη ζωή μου.

Κάποιοι στα στασίδια βγάζουν από μικρά σακίδια λουκάνικα, γιαούρτια και ψωμί και τρώνε. 

Στο προαύλιο γίνεται κανονική σφαγή. Οι πιστοί φέρνουν ως τάματα πρόβατα και κοκόρια. Τέσσερις χασάπηδες τα σφάζουν επί τόπου πάνω σε μαρμάρινα τραπέζια. Το αίμα ρέει άφθονο...

Κάποιες χωριάτισσες, εκστασιασμένες, χτυπούν τα στήθη τους και γδέρνουν τα πρόσωπά τους. 

Δίπλα κάποιοι άλλοι, σε μια τεράστια ουρά, περιμένουν υπομονετικά να πάρουν αγίασμα.

Κάνω υπομονή μέχρι την ανατολή του ηλίου να δω το θαύμα.

Τζίφος!

"Αυτή τη φορά δεν έγινε θαύμα", μου λέει το φίλος. "Αλλά το περιμένουμε του χρόνου"...

Ορφισμός: η ιδανική συνταγή για "κατασκευαστές θρησκειών"!

Κανείς δεν ξέρει αν ο Ορφέας είναι μυθικό ή ιστορικό πρόσωπο. Υποτίθεται πως έζησε στη Θράκη τον 13ο ή 14ο π.Χ. αιώνα! Αλλά η χρονική απόσταση μέχρι την εμφάνιση του ορφισμού (6ος αι. π.Χ.) είναι μεγάλη. 

Πάντως, τον 6ο π.Χ. αιώνα η Θράκη ξεκινούσε απ' τον Όλυμπο της Θεσσαλίας κι έφτανε μέχρι τον Ελλήσποντο ανατολικά και τον Ίστρο (Δούναβη) στα βόρεια.

Αν υπήρξε Ορφέας, πρέπει να ήταν ο κλασικός τύπος Πελασγού: ανήσυχος και φιλομαθής ταξιδιώτης! Επισκέφτηκε την Αίγυπτο και μυήθηκε στα μυστήρια της Μέμφιδος και στην αιγυπτιακή σοφία. 

Κι όταν πέθανε η αγαπημένη του Ευρυδίκη, δε δίστασε να κατέβει στον Άδη, όπως είχαν κάνει ο Θησέας κι ο Ιάσονας, κι αργότερα ο Οδυσσέας.

Η κάθοδος στον Άδη και η ανάσταση της Ευρυδίκης θα περάσει αργότερα στο χριστιανισμό με τη μορφή της Καθόδου του Ιησού και της "ανάστασης" των πρωτοπλάστων...

Η αιτία της άγριας δολοφονίας του δεν είναι σίγουρη. Κάποιες πηγές την αποδίδουν στην εκ μέρους του Ορφέα εισαγωγή στον πελασγικό χώρο της παιδεραστίας. Κάποιες άλλες στην αποκάλυψη "θείων μυστικών" στους ανθρώπους. Κατά την επικρατέστερη όμως εκδοχή, ο Ορφέας κατακρεουργήθηκε απ' τις Μαινάδες επειδή πρόδωσε τη διονυσιακή λατρεία και προσχώρησε στον Απολλωνισμό.

Ο Ορφέας φαίνεται πως ένωσε τις δυο βασικές δυνάμεις-στοιχεία που συνθέτουν το βαθύτερο είναι του κόσμου: τον ενστικτώδη  πρωτογονισμό, που εκπροσωπεί ο Διόνυσος, και τον πολιτισμό που εκπροσωπεί το απολλώνιο φως.

Υπάρχουν αρχαία αγγεία που δείχνουν τους δυο θεούς να συμφιλιώνονται και να αγκαλιάζονται. (Όπως αργότερα αγκαλιάστηκαν οι δυο μεγάλοι αντίπαλοι και απόστολοι του χριστιανισμού, Πέτρος και Παύλος. Όπως ο Ιησούς συμφιλίωσε το Θεό-Γιαχβέ της Παλαιάς Διαθήκης με το Θεό-Πατέρα της Καινής!)

Το δελφικό μαντείο αποδέχτηκε το Διόνυσο, αφαιρώντας του τα πιο ακραία στοιχεία και φέρνοντάς τον απ' τα σκοτεινά ορεινά διάσελα στο φως της ημέρας και στη ζωή της πόλης. Το θρησκευτικό έτος λατρείας του μαντείου χωρίζεται: έξι μήνες τιμάται ο Απόλλων κι έξι ο Διόνυσος.

Επιπλέον το μαντείο ξεφεύγει σταδιακά απ' την οιωνοσκοπία και, κάτω απ' τη διονυσιακή επίδραση, υιοθετεί την εκστατική προφητεία. Την τελευταία την ξανασυναντάμε έντονα τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους στις εκκλησίες της "νέας θρησκείας".

Ο Ορφέας λατρευόταν στην επέτειο του θανάτου του. Οι τελετές άρχιζαν το απόγευμα της παραμονής και τέλειωναν το πρωί της επόμενης ημέρας. Το κομμένο κεφάλι του και η περιβόητη λύρα του έκαναν "θαύματα" και έδιναν χρησμούς μέχρι και στους πρώτους αιώνες της ρωμαϊκής κυριαρχίας.

Στο μύθο του Ορφέα το θείο ενσαρκώθηκε στο ανθρώπινο και το ανθρώπινο εξυψώθηκε στο θείο.

Τα βασικά στοιχεία της χριστιανικής θεολογίας είναι ήδη στο πιάτο όσων ήθελαν να κατασκευάσουν τη "νέα θρησκεία"...

Γνωριμία με το Ισλάμ (Δ') - Παρέα με τους Δερβίσηδες!

Μπαίνουμε στον κάμπο της Προύσας. Αντίκρυ ο Όλυμπος με τις πανύψηλες κορφές του, πασπαλισμένες με χιονάτη στολή, κρατάει την Προύσα στην αγκαλιά του.

Ο ουρανός της πόλης λογχίζεται από ένα πλήθος μιναρέδων. Οι Τούρκοι την έκαναν πρωτεύουσά τους και πνευματικό τους κέντρο. Εδώ έχτισαν πλήθος από τεμένη, τουρμπέδες (μαυσωλεία) των σουλτάνων τους, μεντρεσέδες (θεολογικές σχολές), ιμαρέτια (φιλανθρωπικά ιδρύματα) και δημόσια λουτρά. 

Ακόμα και μετά το 1365, που μετέφεραν την πρωτεύουσά τους στην Αδριανούπολη, διατήρησαν τον τίτλο της Προύσας ως "Νταρ-ουλεμά", δηλαδή Οίκο ή Σχολή των Ουλεμάδων, κάτι σα δεύτερη Μέκκα...

Εδώ είναι ο παράδεισος όσων ασχολούνται με την ισλαμική τέχνη. 

Το "Πράσινο Τζαμί" είναι αριστούργημα αρχιτεκτονικής. Απέναντί του βλέπεις το "Πράσινο Μαυσωλείο", ένα απ’ τα θαυμαστότερα μνημεία της Τουρκίας, ο τόπος που ’ναι θαμμένος ο σουλτάνος Μεχμέτ Α’ και τα εφτά παιδιά του. Πιο πέρα το τζαμί του Βαγιαζήτ Ιλντιρίμ (=κεραυνού) και στο κέντρο της πόλης το "Ουλού τζαμί" με τους είκοσι θόλους!

Στο μουσείο της Προύσας βλέπει κανείς πολλές επιτύμβιες στήλες, ελληνιστικές, ρωμαϊκές, ισλαμικές. Σε πολλές διακρίνω χαραγμένα τα επαγγελματικά εργαλεία του πεθαμένου: δρεπάνια, τσαπιά, ψαλίδια, πρόβατα...

Πολλά αγάλματα και προτομές του Ασκληπιού με φίδια στα πόδια του, του Βάκχου, του Ηρακλή, ένα μεγάλο κεφάλι του Σωκράτη κι ένα της Αφροδίτης. 

Αρκετά εκθέματα με χριστιανικές παραστάσεις. 

Και πάμπολλα ισλαμικά, και ιδίως της αίρεσης των δερβίσηδων (ή "μεβλεβήδων"): κάτι σφαιροειδή αγκαθωτά σίδερα με τα οποία οι δερβίσηδες χτυπούσαν τα κορμιά τους για να έρθουν σε έκταση. Κάμποσα "μπινμπιρλίκια", δηλαδή κομπολόγια-κομποσχοίνια με 1001 ξύλινους κόμπους -ο καθένας τους χοντρός σαν καρύδι- που σε καθέναν τους ο δερβίσης έκανε την επίκληση "Αλλάχ"! 
Και παρακεί όλα τα δερβίσικα μουσικά όργανα: φλογέρες, νταούλια, τα εξαρτήματα της χασισοποτίας κλπ.

Οι δερβίσηδες έμοιαζαν πολύ σε εμφάνιση και νοοτροπία με τους χριστιανούς ασκητές. Κι αυτοί ήταν που ασκούσαν κυρίως το ιεραποστολικό έργο του Ισλάμ στις ορθόδοξες χριστιανικές περιοχές. Υπάρχουν μαρτυρίες πως πολλοί ορθόδοξοι ιερείς και μοναχοί πείστηκαν απ’ τους δερβίσηδες ν’ αλλαξοπιστήσουν".

Αλλά ο Κεμάλ με μια διαταγή του κατάργησε τα τάγματα των Δερβίσηδων. Οι έξαλλοι χοροί τους, η θρησκευτική έκσταση, η χρήση ναρκωτικών κι ο ανατολίτικος μυστικισμός τους δεν είχε θέση σε μια ευρωπαϊκή χώρα, όπως ονειρευόταν την Τουρκία ο Ατατούρκ.

To προηγούμενο όνομα του Χριστού ήταν "Ορφέας"!

Το Παγγαίο σήμερα μοιράζεται ανάμεσα σε δυο νομούς: της Καβάλας και των Σερρών. Αλλά στην αρχαιότητα ανήκε στους Δάκκες της Θράκης, που οι Έλληνες τους έλεγαν Γέτες.

Πανέμορφο βουνό το Παγγαίο. Όλο πηγές και ρεματιές. Και σε μια κορφή του βρίσκεται και το ιστορικό μοναστήρι της Παναγιάς της Εικοσιφοίνισσας, που κι αυτό χτίστηκε (ω! τι σύμπτωσις!) πάνω στα ερείπια αρχαίου ναού...

Αλλά το Παγγαίο είναι και το ιερό όρος του Ορφισμού!

Εδώ ερχόταν κάθε πρωί ο μυθικός βασιλιάς της Θράκης, ο Ορφέας, για να υποδεχτεί με τη μουσική της άρπας του την ανατολή του ήλιου, δηλαδή του θεού Απόλλωνα.

Ο ορφισμός είναι τεράστιο κεφάλαιο της συγκριτικής θεολογίας.

Αποτέλεσε ένα θρησκευτικό κίνημα αντίδρασης στις ακρότητες της διονυσιακής λατρείας. Στην ωμοφαγία, στις οργιαστικές τελετουργίες, στην εκστατική παράκρουση.

Ο Ορφέας ήταν αρχικά ιερέας του Διόνυσου. Αλλά μετεστράφη στον Απόλλωνα, που στα ελληνικά σημαίνει "ο ένας Θεός". Πρόκειται για το θεό-ήλιο, τον Ατόν κατά τους Αιγύπτιους, τον "ήλιο της δικαιοσύνης" όπως αργότερα ονόμασαν το δικό τους Θεό οι χριστιανοί.

Η μεταστροφή του Ορφέα προκάλεσε την αντίδραση των οπαδών του Διόνυσου. Σύμφωνα με τη μυθολογία, οι ιέρειες του Διόνυσου, οι Μαινάδες, τον κατακρεούργησαν!

Όμως, στη μυστηριακή ορφική θρησκεία βρίσκει κανείς όλα σχεδόν τα στοιχεία που θα συγκροτήσουν αργότερα το Χριστιανισμό: τον ιδιότυπο μονοθεϊσμό, την ασκητική ζωή, την κάθαρση, τη λύτρωση, την μετά θάνατον τιμωρία, την αθανασία της ψυχής (αλλά και τη μετενσάρκωση), το προπατορικό αμάρτημα, την ένωση του ανθρώπου με το θεό και, κυρίως, την ιδέα του θεού που πάσχει, πεθαίνει κι ανασταίνεται!

Οι μύθοι του Διόνυσου-Ζαγρέα, του Ορφέα και του Ιησού Χριστού ταυτίζονται στα σπουδαιότερα και στα ουσιαστικότερα σημεία τους. 

Και οι πιστοί τους, μέσα από συγκεκριμένες μυστηριακές τελετές γεύονται το "σώμα και αίμα θεού", ταυτιζόμενοι έτσι μαζί του...
Και μην ξεχνάμε και τη γνωστή φράση του Χριστού· "Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή"!

Η σχέση ορφισμού-χριστιανισμού είναι ολοφάνερη. Πέρασε μάλιστα και στην πρωτοχριστιανική τέχνη. Στη γνωστή αναπαράσταση του Ιησού ως "καλού ποιμένα" που μαζεύονται γύρω του γητευμένα τα άγρια ζώα. Μια καθαρά ορφική εικόνα...

Χαρακτηριστική είναι ακόμα και η σφραγίδα που βρίσκεται σε κάποιο γερμανικό μουσείο, χρονολογείται στον 4ο αιώνα π.Χ. και δείχνει τον Ορφέα εσταυρωμένο!

Θεός σχωρέσει την ψυχούλα της Ψυχής!

O Γιώργος Παξινός είναι μέλος (αντεπιστέλλον) της Ακαδημίας Αθηνών από το 2012 και της Αυστραλιανής Ακαδημίας Επιστημών από το 2009. Είναι διεθνώς γνωστός και πολυβραβευμένος για τη συμβολή του στη νευροανατομία και στη χαρτογράφηση του εγκεφάλου του ανθρώπου και των ζώων.

Τα συγγράμματά του και οι έρευνές του έχουν ανοίξει νέους δρόμους στην καταπολέμηση νευροεκφυλιστικών παθήσεων όπως το Πάρκινσον και το Αλτσχάιμερ.

Ακολουθεί το κείμενο της συνέντευξης:

ΕΡ: Υπάρχει τελικά ψυχή και τι εννοούμε σήμερα με αυτό τον όρο, υπό το φως των σύγχρονων επιστημονικών ανακαλύψεων;

ΑΠ: Η μεγάλη πλειονότητα των νευροεπιστημόνων δεν θεωρεί ότι χρειάζεται ο όρος «ψυχή». Δεν θεωρούν ότι υπάρχει "φάντασμα μέσα στη μηχανή", στον οργανισμό μας. Η ψυχολογία έχασε την ψυχή της το 1930, όταν οι ψυχολόγοι (σ.σ. οι μπιχεβιοριστές) σταμάτησαν να μιλάνε για ψυχή και άρχισαν να μιλάνε για συμπεριφορά, για ερέθισμα-αντίδραση. Σήμερα πια ο ψυχολόγος δεν χρειάζεται να επικαλεσθεί τον όρο «ψυχή» για να δουλέψει με έναν ασθενή που έχει μία φοβία, μια κατάθλιψη, μια έμμονη ιδέα. Βέβαια, δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι δεν υπάρχει ψυχή.

Αρκείσαι να πεις ότι δεν υπάρχει κάποια ένδειξη γι' αυτήν και ότι δεν χρειάζεσαι να την επικαλεσθείς για να κάνεις τη δουλειά σου ως ψυχολόγος. Βέβαια, η ευθύνη της απόδειξης δεν είναι δικιά μου, αλλά εκείνου που ισχυρίζεται ότι υπάρχει ψυχή.

ΕΡ: Είναι ξεπερασμένο αυτό που πιστεύει ο μέσος άνθρωπος, ο οποίος τοποθετεί τα συναισθήματα στην καρδιά του; Είναι πια ξεκάθαρο για τους επιστήμονες ότι όλα τα συναισθήματα, από τα πιο αρνητικά (μίσος) έως τα πιο θετικά (αγάπη-έρωτας), εδράζονται στον εγκέφαλο-νου και δεν έχουν καμιά σχέση με την καρδιά;

ΑΠ: Οι καρδιοχειρουργοί έδειξαν ότι αν ένας άνδρας κάνει μεταμόσχευση καρδιάς, μετά δεν αγαπά τη γυναίκα του πεθαμένου. Βέβαια, ο εγκέφαλος δεν κάνει ταχυπαλμία, όταν η αγαπημένη μας μάς φιλά, ενώ η καρδιά κάνει ταχυπαλμία. Όμως η καρδιά μας είναι ο σκλάβος του εγκεφάλου, ο οποίος την κατευθύνει.

ΕΡ: Έχει εντοπισθεί κάποιο «κύκλωμα» στον ανθρώπινο εγκέφαλο, που να μπορεί να εξηγήσει γιατί ένας άνθρωπος ξαφνικά μετατρέπεται σε εγκληματία;

ΑΠ: Έχω μελετήσει την επιθετικότητα από τότε που ήμουν στο Γιέηλ. Η γάτα συνήθως δεν σκοτώνει αρουραίους, αλλά μόνο ποντικούς. Εντούτοις μπορείς να την κάνεις να επιτεθεί σε έναν αρουραίο, αν της ερεθίσεις ένα συγκεκριμένο μέρος του εγκεφάλου, στον υποθάλαμο, που έχει να κάνει με την επιθετικότητα. Φαίνεται πως υπάρχουν αδρανή συστήματα μέσα στον εγκέφαλο, που μπορούν να ενεργοποιηθούν τεχνητά μέσω ηλεκτρικού ρεύματος.

ΕΡ: Μπορούν, αντίστροφα, να ξεριζωθούν από τον ανθρώπινο εγκέφαλο οι εγκληματικές τάσεις;

ΑΠ: Ακριβώς αυτό προσπαθούσα στο Γιέηλ: να κάνω μια γάτα να μην σκοτώνει ποντίκια.

Πράγματι, βρήκαμε μια εγκεφαλική περιοχή, στον θάλαμο, που αν την ερέθιζες με ηλεκτρικό ρεύμα, τότε σταματούσες την επιθετικότητά της γάτας. Άρα πρέπει να υπάρχουν συστήματα στον εγκέφαλο, που είτε βοηθούν, είτε καταστέλλουν την επιθετικότητα. Δεν μπορεί, έτσι, να αποκλείσει κανείς ότι στο μέλλον θα βρεθεί κάποια χημική ουσία που θα καταστέλλει τις επιθετικές τάσεις.

ΕΡ: Πόσο μοιάζει ο ανθρώπινος εγκέφαλος με τον εγκέφαλο των ζώων; Είμαστε καταδικασμένοι να έχουμε επιθετικά ζωικά ένστικτα;

ΑΠ: Δεν έχω βρει ανατομικές διαφορές μεταξύ του εγκεφάλου του ανθρώπου και των πιθήκων. Είναι βέβαια επικίνδυνο να βγάλει κανείς συμπεράσματα από αυτές τις ομοιότητες. Ίσως θα είναι κάποτε εφικτό να ελεγχθεί περισσότερο το ζωικό στοιχείο στον άνθρωπο, αλλά δεν ξέρω πόσο επιθυμητό θα ήταν αυτό. Μπορεί να έχουμε ακόμη ένα μεγάλο μέρος από τον εγκέφαλο των ερπετών, αλλά το ερώτημα είναι τι μπορούμε να χάσουμε, αν τον καταστείλουμε.

Πάντως κάτι χρειάζεται να γίνει με την επιθετικότητα, γιατί οι άνθρωποι σκοτώνονται για τόσες αιτίες, όπως φυλετικές ή θρησκευτικές. Περισσότερα εγκλήματα γίνονται στο όνομα του Θεού, παρά του Διαβόλου.

ΕΡ: Πιστεύετε πράγματι πως δεν υπάρχει ελεύθερη βούληση στον άνθρωπο; Τότε όμως ποιος μέσα μας παίρνει τις αποφάσεις, π.χ. να κόψει το τσιγάρο ή να επενδύσει σε αυτήν την μετοχή και όχι στην άλλη;

ΑΠ: Ο νους είναι η ενέργεια των νευρώνων. Και, σαν τη Βουλή των Ελλήνων, κάθε νευρώνας λέει το δικό του και κάποιος νικάει στο τέλος. Στο συναισθηματικό πεδίο, π.χ. στην αγάπη, δεν υπάρχει ελεύθερη βούληση. Δεν μπορείς να κατευθύνεις τα συναισθήματά σου με τη θέλησή σου. Για άλλα θέματα, πέρα από τα συναισθήματα, είναι δυσκολότερο να αποδείξει κανείς ότι επίσης δεν υπάρχει ελεύθερη βούληση.

Νομίζεις ότι εσύ αποφασίζεις πως θα πας να δεις αυτή την ταινία και όχι την άλλη, όμως στην πραγματικότητα ο εγκέφαλός σου έχει αποφασίσει από πριν και σε ενημερώνει. Οι αποφάσεις σου είναι θέμα νευρώνων. Δεν είσαι παρά ένας φελλός πάνω στα κύματα του εγκεφάλου και όχι το ίδιο το κύμα.

Γνωριμία με το Ισλάμ (Γ') - Έγινα μέγας ερμηνευτής του Κορανίου!

Πολύ γουστάρω να κόβω βόλτες στους μουσουλμανο-μαχαλάδες της Ξάνθης.

Αράζω στους καφενέδες με τις ώρες και αμολάω το ζωνάρι μου για κουβέντα.

Στην αρχή είναι διστακτικοί μαζί μου. Μα σαν ανοίξω το κουτάκι με τις μαλακίες, οι άνθρωποι χαλαρώνουν και γινόμαστε φίλοι, καρντάσια, αρκαντάσηδες, πώς το λένε;

Είναι απλοί άνθρωποι, αφελείς, καμιά σχέση με τη δικιά μου  αρβανιτο-βλάχικη κουτοπονηριά!

Αλλά νιώθουν μεγάλη ανασφάλεια απέναντι στο χριστιανο-φασιστικό ελληνικό κράτος. Εκεί πατάει και το τούρκικο προξενείο και τους έχει στο χέρι. "Αν σταματήσει η Τουρκία να σας προστατεύει", τους λένε, "οι Έλληνες θα σας περάσουν από μαχαίρι"!

Τους εξηγώ πως δεν θέλω να ’χω καμιά σχέση μ’ αυτό το ελληνικό κράτος-τρομοκράτη. Πως το δικό μου όνειρο είναι μια παμβαλκανική ομοσπονδία που θα στηρίζεται στην ανεξιθρησκεία και στην άμεση δημοκρατία. Δεν αργώ να κερδίσω την εκτίμηση και την εμπιστοσύνη τους.

Μόλις τους λέω πως είμαι θεολόγος, μου λένε "μια στιγμή" και στέλνουν να φωνάξουν κάποιον Ιμπραήμ, ιεροδιδάσκαλο. 

Ο καφενές γέμισε, κι όλοι κρέμονταν απ’ τα χείλη μας. Περίμεναν μάλλον μια συζήτηση γύρω απ΄το ποιος Θεός είναι αληθινός και ποιος ψεύτικος.

Δεν τους έκανα τη χάρη. Αρκετό κακό έκαναν ως τώρα οι θρησκείες, ας μπει ένα τέλος. Όχι άλλοι διχασμοί.

Αλλά δεν άντεξα να μην το παίξω και λίγο "σοφή κουκουβάγια"!

"Το τζιχάντ", τους λέω, "οι δυτικοί χριστιανοί το μεταφράζουν ως Ιερό Πόλεμο. Και το ταυτίζουν με βομβιστές αυτοκτονίας, αποκεφαλισμούς και άλλες τέτοιες βαρβαρότητες! 

Κάνουν λάθος. Τζιχάντ σημαίνει Μεγάλος Εσωτερικός Ιερός Πόλεμος. Είναι ο αγώνας που οφείλει να δίνει κάθε πιστός του Ισλάμ ενάντια στα εσωτερικά του πάθη, στα κτηνώδη ένστικτα.

Είναι ο πόλεμος του Απόλλωνα με τον Πύθωνα, του Άι-Γιώργη με τον εσωτερικό δράκο.

Το Κοράνι λέει πως αν σκοτώσεις έναν άνθρωπο είν’ σα να σκότωσες όλον τον κόσμο. Κι αν σώσεις έναν άνθρωπο, έσωσες όλον τον κόσμο!

Το Κοράνι απαγορεύει κάθε διάκριση χρώματος, φυλής και θρησκείας. Και προτρέπει να ανταποδίδομε το κακό με το καλό. Διατάζει τους πιστούς να μην φιλονικούν με τους οπαδούς της Βίβλου, γιατί πιστεύουν στον ίδιο Θεό.

Σύμφωνα με μια παλιά ισλαμική παράδοση, το εγγονάκι ρωτάει τον παππού του: ποιος είναι ο πιο μεγάλος αγγελιοφόρος του Θεού στον κόσμο; Ο Βούδας, ο Χριστός ή ο Προφήτης;

Ο παππούς του ’δειξε τα τρία αστέρια του αστερισμού του Κρόνου και το ρώτησε: έχει σημασία ποιο είν’ πιο μεγάλο; Όχι, του απάντησε το εγγονάκι. Και κατάλαβε...".

Φαίνεται πως ήμουν πολύ πειστικός!

Αλλιώς δεν εξηγείται πως όλοι απαιτούσαν να κάτσω και να γίνω ιεροδιδάσκαλος στα παιδιά τους. Ποτέ δεν φανταζόμουν πως θα μου προτεινόταν να μπω στο μισθολόγιο του τουρκικού δημοσίου...

"Ποτέ δεν ακούσαμε κανέναν να μας εξηγεί τόσο καλά το Κοράνι", έλεγαν.